Η φιλική? Η εχθρική? Τέταρτη διάσταση

Φως! Τόσο προσιτό και τόσο απόκοσμο συγχρόνως. Σωματίδιο και κύμα ταυτόχρονα. Το πλησιάζεις και η ταχύτητα του είναι σταθερή ως προς εσένα. Απομακρύνεσαι και παραμένει σταθερή αντι να μειώνεται!
Χρόνος! Μια νοητική επινόηση ή ένα φυσικό μέγεθος? Παράξενος σαν το φως. Τι χρόνο έχει το φως? Αν μπορούσε να απαντήσει πιθανό να μην ήξερε τι σημαίνει χρόνος. Διότι απλά και πολύπλοκα στην ταχύτητα του φωτός ο χρόνος παγώνει. Δεν έχει νόημα.
Φως και χρόνος λοιπόν. Δύο μυστήρια που το ένα κάνει πιο κατανοητό, κατά κάποιο τρόπο, το άλλο εξαιτίας της ταχύτητας.
Ταχύτητα! Ποτέ δεν θα είχε αποκτήσει μια τόσο υπερβατική έννοια αν δεν βρισκόταν μια θεωρία που να αποδεικνύει ότι προσδιορίζει τον τρόπο με τον όποιον κινείται κάποιος στο χώρο και στο χρόνο. Και μάλιστα με μια σχέση αντιστρόφως ανάλογη. Όσο περισσότερο κινείστε στο χώρο τόσο λιγότερο στο χρόνο και αντίθετα.
Αν και ο χρόνος προέκυψε σαν μια νοητική επινόηση για την εξυπηρέτηση πολιτισμικών αναγκών, όπως αποδείχθηκε αργότερα, αποτελεί ένα φυσικό μέγεθος που θα υπήρχε ακόμη και αν δεν είχε επινοηθεί. Για να γίνει αυτό κατανοητό καλύτερα θα μπορούσε να αναφερθει το παράδειγμα της βαρύτητας η οποία ασυναίσθητα προϋπήρχε πριν την ανακαλύψη της, αλλά συνείδηση της ύπαρξης της, η ανθρωπότητα απέκτεισε σαν αποτέλεσμα, για μια πρώτη φορά, της συνειδητής και επιστημονικής παρατήρησης του Νεύτωνα μετά την πτώση του γνωστού μήλου ( το μήλο αυτό έγινε τόσο γνωστό όχι επειδή διέφερε από τα άλλα αλλά επειδή ο τρόπος παρατήρησης το έκανε να διαφέρει. Αυτό θυμίζει λίγο τις κβαντικές καταστάσεις και ιδιότητες και δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την κβαντική φύση της ανθρώπινης νόησης και το αν αυτή θα έχει διαφορές από ένα κβαντικό κομπιούτερ που πιστεύω πως σύντομα θα δημιουργηθεί).
Και μόλις τώρα μπορούμε να σταθούμε και να σκεφτούμε πως ότι έχουμε διαβάσει μέχρι στιγμής είναι μια ανάμνηση. Ακόμη και αυτό που διαβάζετε τώρα, στην τελεία που θα συναντήστε είναι μια ανάμνηση σαν συνέπεια μιας ύπουλης αόρατης και ίσως ασυνείδητης, για κάποιους υπό την μορφή fractal, κινησής μας στο χρόνο. ( Για το fractal ψάξτε στο wikipedia)
Αν σκεφτούμε ο καθένας, από την δική του πλευρά, την ζωή του σαν μια ταινία θα μπορούσε να αντιληφθεί πως η ελάχιστη χρονική στιγμή που θα μπορούσε να γίνει νοητικά αντιληπτή από τον ίδιο, χωρίς μεγάλη αυθαιρεσία, αντιστοιχεί σε ένα καρέ, σε μια φωτογραφία σαν τμήμα μιας σειράς φωτογραφιών, των οποίων οι προηγούμενες και οι επόμενες δημιουργούν μια ταινία.
Μια φωτογραφία προγενέστερη του εαυτού μας και μια ανάμνηση νοσταλγική μιας πρότερης κατάστασης δεν σημαίνει ότι μπορεί να σχετίζεται με αυτό που είμαστε τώρα και ως εκ τούτου η ίδια κατάσταση θα μπορούσε υπό αυτό το πρίσμα να μην εκτιμηθεί από εμάς με τον ίδιο τρόπο στο παρόν ή στο μέλλον.
Μια αιτία για να συμβαίνει αυτό είναι ο χρόνος και η δυνατότητα αλλαγών που μπορεί να συντελλεστούν σαν μια εξελικτική διαδικασία και επιτρεπόμενη εξαιτίας αυτού.
Ο χρόνος δεν είναι μια νοητική επινόηση είναι ένα φυσικό μέγεθος και αυτό έχει ήδη αποδειχθεί ( αν και η θεωρία Μ έχει μια πιο κβαντική προσέγγιση σε αυτό το θέμα δίνοντας σημασία μεγαλύτερη στην παρατήρηση και στις επιδράσεις που αυτή μπορεί να έχει). Είναι άσχετος από τις θεωρήσεις μας από τον τροπο που τον αισθάνεται ο καθένας και σχετίζεται με αυτό που έχει καθιερωθεί να λέγεται ως τέταρτη διάσταση.
Ο χρόνος κατά κάποιο τρόπο συνδέεται με το χώρο. Ενα μέγεθος που συνδέει αυτές τις δύο έννοιες είναι η ταχύτητα. Χωρίς την ταχύτητα δεν μπορούμε να κάνουμε ακριβείς προβλέψεις για το πως συνδέονται αυτές οι δύο έννοιες μεταξύ τους.
Όταν για παράδειγμα ξεκινάω από την Ιεράπετρα με το αυτοκινητό μου και κατευθύνομαι προς τον Αγιο Νικόλαο σε κάθε στιγμή της διαδρομής μπορώ να αποκτήσω μια αίσθηση για το αν βρίσκομαι πριν ή μετά από τα μισά της διαδρομής υπολογίζοντας πόσα χιλιόμετρα έχω διανύσει. Γνωρίζω βέβαια πως η απόστασή στο συνολό της είναι 40 χιλιόμετρα. Από την καθημερινή μου παρατήρηση γνωρίζω πως με την μέση ταχύτητα που οδηγώ σε καλές καιρικές συνθήκες θέλω περιπου 40 λεπτά για να την διανύσω.
Ετσι έχω δυο επιλογές για να καταλάβω που περίπου βρίσκομαι. Η μια είναι να βάλω στις ενδείξεις του αυτοκινήτου μου τον μετρητή χιλιομέτρων και η άλλη τον μετρητή χρόνου από την έναρξη της οδήγησης.
Αυτό βέβαια μπορεί να γίνει ποιο ακριβές για περιπτώσεις που η ταχύτητα είναι σταθερή και η απόσταση δεδομένη. Και όλα αυτά ισχύουν φυσικά για μικρές σχετικά ταχύτητες .
Αν υποθέσουμε πως μια μέρα αποφασίζω να μπω σε ένα όχημα που μπορεί να με οδηγήσει σε μια συγκεκριμμένη απόσταση με την ταχύτητα που πλησιάζει την ταχύτητα του φωτός, τότε τα πράγματα αλλάζουν λίγο για μένα αλλά και για σας που με παρατηρείτε. Και μάλλον προς οφελός μου αφού είναι γνωστό ότι ο χρόνος θα περνάει πιο αργά για μένα σε σχέση με εσάς. Σε αυτό το σημείο προκύπτει μια παραδοξότητα για την οποία μπήκα στον πειρασμό να ενοχλήσω ένα διακεκριμένο φυσικό για να μου την εξηγήσει. Και εννοώ πως αφού ο χρόνος θα περνάει πολύ πιο αργά για μένα από ότι για εσάς όσο προσεγγίζω την ταχύτητα του φωτός αυτό σημαίνει ότι εγώ θα κινούμε με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή του φωτός αφού η απόσταση είναι δεδομένη! Εκτός αν η διαστολή του χρόνου είναι τόσο μικρή(που δεν το νομίζω) ώστε να επιτρέπει σε αυτόν που κινείται με την ταχύτητα που πλησιάζει το φως να κινείται με μεγαλύτερη ταχύτητα από αυτή που αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής αλλά αυτό το επιπλέον της ταχύτητας να μην φτάνει για να δημιουργηθεί η άνω παραδοξότητα. Απάντηση δεν έλαβα αλλά ευτυχώς ανατρέχοντας στα παλιά μου βιβλία την βρήκα και θα σας την πω. Επίσης δεν κακιώνω με τον διακεκριμμένο φυσικό που δεν μου απάντησε αφού η ερώτηση δεν ήταν σοβαρή. Και δεν ήταν σοβαρή γιατί θα έπρεπε να γνωρίζω πως η διαστολή του χρόνου σαν απόρροια της υψηλής ταχύτητας συνοδεύεται από συστολή του χώρου για αυτόν που την υφίσταται και προς την κατεύθυνση της κίνησης . Αν τώρα υπάρξει η δυνατότητα να κινηθεί κάποιος με την ταχύτητα που έχει το φως τότε τα πράγματα πάλι αλλάζουν. Γιατί? Γιατί όπως καταλαβαίνω η έννοια της ταχύτητας χάνεται για αυτόν που θα καταφέρει αυτό το επίτευγμα. Και χάνεται γιατί δεν υπάρχει η έννοια του χρόνου. Ο χρόνος παγώνει. Ο άνθρωπος αυτός κινείται μόνο στο χώρο αλλά όχι στο χρόνο. Αν επιχειρούσε να πυροβολήσει με μια σφαίρα τον ένα κινητήρα του σκάφους του η σφαίρα θα έμενε στάσιμη γιατί δεν μπορεί να υπάρξει αλληλουχία γεγονότων αφού για αυτή χρειάζεται χρόνος.
Αυτή λοιπόν θα μπορούσε να είναι μια προσέγγιση στην τέταρτη διάσταση. Μιας κρυφής σε εμάς διάστασης , λόγο της μικρής μας ταχύτητας και του σχετικά ασθενούς βαρυτικού πεδίου ( δες τι πιθανό συνέβηκε στο πείρανα της φιλαδέλφειας), που όμως υπάρχει και ο πιο εύκολος τρόπος για να την συνειδητοποιήσουμε   και που είναι να καταλάβουμε πως αυτό που μόλις διαβάσαμε είναι μια ανάμνηση εξαιτίας της κινησής της τριδιάστατης υποστασής μας στο χρόνο . Επειδή κάποιους θα τους υποχρεώσω να το διαβάσουν, ανάλογα με το πόσο πολύ θα καταπιεστούν ή θα ευχαριστηθούν, θα αποφασίσουν και πόσο φιλική ή εχθρική θα είναι η τέταρτη διάσταση γιαυτούς, αφού η θα τους απαλλάξει ή θα τους χαλάσει μια όμορφη σειρά στιγμών στο χρόνο και εννοώ αυτών που χρειάστηκαν για την ανάγνωση του παρόντος .
Αυτό που έγραψα είναι αρκετά δύσκολο και δεν θεωρώ τον εαυτό μου αυθεντία. Δέχομαι διορθώσεις, αν υπάρχουν, σχόλια και απόψεις.
Σημασία σε αυτά τα θέματα έχει η αλήθεια και όχι ποιος πιστεύει πως είναι πιο έξυπνος από τον άλλο ή ποιος φοβάται να εκτεθεί .

Σωκράτης: ο φιλόσοφος που για χάρη της νομιμότητας επαίνεσε την αδικία και την ανηθικότητα

Σωκράτης: ο φιλόσοφος που ύψωσε τη νομιμότητα πάνω από την ηθική

Ο Σωκράτης θεωρείται ένας από τους κορυφαίους φιλοσόφους της αρχαιότητας και, με τον τρόπο του, παραμένει παρών και στη σύγχρονη εποχή. Η σκέψη του, αλλά κυρίως η στάση του απέναντι στην άδικη καταδίκη του, εξηγούν γιατί έγινε τόσο ελκυστικός στα εκάστοτε πολιτικά συστήματα της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Στο σχολείο, τουλάχιστον στη δική μας εποχή, η διδασκαλία του Σωκράτη σχεδόν μονοπώλησε το ενδιαφέρον, εις βάρος άλλων φιλοσόφων όπως ο Δημόκριτος, ο Εμπεδοκλής ή ο Αριστοτέλης. Έτσι, μάθαμε τα ονόματα τους, αλλά όχι τη σκέψη τους. Κι όμως, οι θεωρίες τους μόνο υποδεέστερες δεν ήταν.

Είναι γνωστό πως ο Σωκράτης καταδικάστηκε σε θάνατο από μια δημοκρατία που συχνά απείχε από την ίδια της την ιδέα: δίκαιη, ηθική, ανεκτική. Την ίδια εποχή εξορίστηκαν ή καταδιώχθηκαν και άλλες σπουδαίες προσωπικότητες, όπως ο Αριστείδης.

Ο Σωκράτης είχε την ευκαιρία να δραπετεύσει. Δεν το έκανε. Επέλεξε να παραμείνει και να αποδεχθεί την ποινή του, θέλοντας ίσως να δείξει ότι η υπακοή στους νόμους –δίκαιους ή άδικους– είναι απαραίτητη για την επιβίωση της κοινωνίας και της πολιτείας.

Με αυτήν τη στάση, όμως, έθεσε τη νομιμότητα πάνω από την ηθική και τη δικαιοσύνη. Έδωσε έτσι ένα επικίνδυνο μήνυμα: ότι ακόμα και άδικοι νόμοι πρέπει να εφαρμόζονται αδιαμαρτύρητα. Το αποτέλεσμα; Η νομιμότητα, αποκομμένη από την ηθική, μπορεί να γίνει όργανο καταπίεσης αντί για θεμέλιο δικαιοσύνης.

Η ίδια η ιστορία της Αθήνας μετά τον Σωκράτη δείχνει πως η τυφλή υποταγή σε ανήθικους νόμους οδηγεί τελικά στη διάλυση μιας κοινωνίας.

Φυσικά, το αντίθετο άκρο είναι επίσης προβληματικό: αν ο καθένας αποφάσιζε να υπακούει μόνο στους νόμους που του αρέσουν, θα επικρατούσε χάος. Εδώ βρίσκεται το πραγματικό δίλημμα. Η διαφορά, όμως, είναι πως ο Σωκράτης δεν ήταν «ο καθένας». Η φιλοσοφία του είχε βαρύτητα και θα μπορούσε να αποτελέσει ένα φωτεινό παράδειγμα αντίστασης σε άδικη εξουσία, εφόσον η στάση του παρέμενε προσηλωμένη στην ηθική και όχι στην παθητικότητα.

Η στάση του Σωκράτη χρησιμοποιήθηκε –και συνεχίζει να χρησιμοποιείται– από πολιτικά συστήματα που επιθυμούν πολίτες υπάκουους και παθητικούς. Έτσι, ενώ ο ίδιος δεν υπήρξε διαφθορέας νέων, όπως κατηγορήθηκε, με την παθητική του αποδοχή έγινε, χωρίς να το θέλει, διαφθορέας πολιτών.

Ο προβληματισμός παραμένει επίκαιρος:

• Τι είναι σημαντικότερο για μια κοινωνία; Η τυφλή υπακοή στον νόμο ή η υπακοή στην ηθική και στη δικαιοσύνη;
• Και πώς μπορούμε να διακρίνουμε αν η άρνηση ενός πολίτη να υπακούσει είναι πράξη αρετής ή πράξη συμφέροντος.

Ο Σωκράτης παραμένει συμπαθής και εμβληματικός. Όμως η χρήση της στάσης του από την εξουσία δείχνει πόσο εύκολα μια φιλοσοφική επιλογή μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο πολιτικής χειραγώγησης. Το δίδαγμα ίσως να είναι πως κάθε πολίτης οφείλει να βάζει πάνω από όλα την ηθική και τη δικαιοσύνη, ακόμη και αν αυτό σημαίνει να αμφισβητήσει τη νομιμότητα.

 

Επιστημονική προσέγγιση στην 6η αίσθηση

Επιστημονική προσέγγιση στην 6η αίσθηση

Ως 6η αίσθηση θα μπορούσε να ορισθεί  η δυνατότητα ενός ανθρώπου να λάβει πληροφορίες με τρόπο διαφορετικό από τις συνηθισμένες αισθήσεις.
Από την αρχαιότητα και σε διάφορους πολιτισμούς υπάρχουν πεποιθήσεις για την ύπαρξη μιας τέτοιας λειτουργίας στον άνθρωπο.
Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες για να αποδειχθεί αυτό επιστημονικά.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται το πείραμα στο οποίο ένας άνθρωπος με βλάβη στον  οπτικό φλοιό του εγκεφάλου αλλά με λειτουργικό το αισθητήριο όργανο της όρασης, τοποθετήθηκε μπρος σε ένα προβολέα εικόνων.
Η αλλαγή της έκφρασης του, ήταν εύστοχη και ανταποκρίνονταν σωστά ανάλογα με το θέμα των εικόνων που του παρουσιάζονταν.
Έχει γίνει αποδεκτό  πως υπάρχουν και άλλες οπτικές οδοί στον εγκέφαλο οι οποίες δεν δίνουν την δυνατότητα να βλέπεις, αλλά να αισθάνεσαι αυτό που βλέπεις ή σε σχέση με αυτό που βλέπεις.
Όμως με αυτό τον τρόπο  δεν αποδεικνύεται  η ύπαρξη της 6ης αίσθησης αφού  η προσλαμβανόμενη πληροφορία χρησιμοποιεί αισθητήριο όργανο.
Σε άλλο πείραμα, σε δυο δωμάτια βρισκόμενα σε απόσταση μεταξύ τους και απομονωμένα από το μαγνητικό πεδίο της γης τοποθετήθηκαν δυο άνθρωποι. Τα δωμάτια ήταν, επίσης, πλήρως απομονωμένα από θορύβους και σκοτεινά. Στο κεφάλι των δυο ανθρώπων τοποθετήθηκε  από ένα ειδικό στεφάνι, στον καθένα, ικανό να  δημιουργεί  πανομοιότυπο μαγνητικό πεδίο και υπήρχε συνεχής καταγραφή των ηλεκτρικών κυμάτων του κάθε εγκεφάλου. Το πείραμα συνεχίστηκε με την τυχαία  επιλογή  του ενός δωματίου στο οποίο άρχισε να αναβοσβήνει ένα φως. Αυτό  δημιουργούσε μια συγκεκριμένη αντίδραση  στον εγκέφαλό του ανθρώπου που βρισκόταν εντός αυτού όπως αυτή  καταγράφηκε, με ειδικά όργανα, σαν αλλαγή των κυμάτων που εξέπεμπε.
Την ίδια στιγμή, ανάλογη αντίδραση παρατηρήθηκε  και στο άτομο του άλλου δωματίου.
Όταν αυτό το άτομο, στο τέλος του πειράματος,  ρωτήθηκε αν αισθάνθηκε κάτι, απάντησε ότι αισθάνθηκε κάποιες λάμψεις, παρά το γεγονός ότι στο δικό του δωμάτιό δεν αναβόσβησε κάποια φωτεινή πηγή.
Τελικά το πείραμα αυτό πλησιάζει περισσότερο στο να αποδείξει ότι υπάρχει 6η αίσθηση και ότι πιθανόν σχετίζεται με το μαγνητικό πεδίο και τον τρόπο που αυτό αλληλεπιδρά με τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Ίσως,  με ανάλογο τρόπο να εξηγείται και το πως τα ζώα ξέρουν ενστικτωδώς που και πότε θα μετακινηθούν και καταφέρνουν να το κάνουν συντονισμένα. Σε αυτή την περίπτωση κάποιος ρόλος αναγνωρίζεται στο μαγνητικό πεδίο της γης.
Ανάλογα ευρήματα προκύπτουν και από  παρατηρήσεις άλλων πειραμάτων από τις οποίες διαπιστώνεται  ότι πολλές φορές ένας άνθρωπος είναι σε θέση να αισθάνεται το έντονο βλέμμα  κάποιου άλλου που βρίσκεται πίσω του.
Οι προεκτάσεις αυτών των απόψεων επεκτάθηκαν σε πειράματα ανίχνευσης δραστηριότητας συνείδησης  σε παγκόσμιο επίπεδο και οδήγησαν σε ένα πρόγραμμα, επιστημονικό, που χρησιμοποιεί κατάλληλα όργανα μετρήσεων σε διάφορες περιοχές της γης και σχετίζεται με αυτό που λέγεται οικουμενική συνείδηση (Global Consciousness Project). Οι καταγραφές απέδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές από την συνήθη δραστηριότητα σε περιόδους πριν την αναγγελία σημαντικών γεγονότων με αποκορύφωμα αυτό της 11ης Σεπτεμβρίου. Τέλος, τα  τελευταία χρόνια υπάρχουν  απόψεις,  στηριζόμενες στις κβαντικές αρχές, σχετικά με το  προαίσθημα που σχετίζεται με την γνώση του τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον.
Στηρίζονται  σε μια πιθανή θεωρία ότι η αντιύλη μας, σαν καθρέφτης του εαυτού μας, κινείται αντίθετα από εμάς στον χρόνο, εισάγοντας νέα πεδία έρευνας για την ροή του χρόνου και φυσικά πολλές πιθανές επιστημονικές ανατροπές.
Έτσι, μπορεί μελλοντικά να ανατραπούν θεωρίες που σχετίζονται με τον χρόνο και αυτό που θεωρούμε μέλλον μπορεί να αποτελεί το παρελθόν της αντιυλικής μας ύπαρξης.
Σαν συμπέρασμα θα μπορούσε να καταχωρηθεί το γεγονός ότι οι σύγχρονες επιστημονικές έρευνες οδηγούν σε αλλαγές του τρόπου σκέψης  για την μέχρι τώρα γνωστή πραγματικότητα η οποία σχετίζεται και με τις απόψεις που επικρατούν σχετικά με τις ανθρώπινες αισθήσεις και λειτουργίες του εγκεφάλου.

Η πραγματικότητα. Ποια πραγματηκότητα?

Η σχετικότητα της πραγματικότητας

Ποια είναι η πραγματικότητα;

Ο Bertrand Russell, αν και θεωρητικός φιλόσοφος, προσπάθησε να προσεγγίσει και την πρακτική πλευρά της φιλοσοφίας. Υποστήριξε ότι η πραγματικότητα δεν γίνεται αντιληπτή από τον άνθρωπο με τρόπο απολύτως αντικειμενικό, γιατί η αντίληψη είναι πάντοτε μια νοητική διεργασία και αποτύπωση. Με χαροποίησε ιδιαίτερα να βρω σε έναν τόσο καταξιωμένο στοχαστή σκέψεις που είχα κι εγώ: η εικόνα που σχηματίζουμε για τον κόσμο είναι τελικά ένα δημιούργημα του νου μας.

Έτσι, η «πραγματικότητα» μιας καρέκλας, για παράδειγμα, υπάρχει μέσα στο μυαλό μας. Αν κάποια εξωγήινη νοημοσύνη είχε διαφορετική εγκεφαλική δομή, θα αντιλαμβανόταν την ίδια καρέκλα διαφορετικά. Παρ’ όλα αυτά, αν τόσο ο άνθρωπος όσο και ο εξωγήινος μπορούν να προβλέπουν και να χρησιμοποιούν με συνέπεια το ίδιο αντικείμενο (π.χ. να καθίσουν πάνω του), τότε καθένας διαθέτει ένα λειτουργικό μοντέλο της καρέκλας – ανεξάρτητο από την «αντικειμενική» της σύσταση, που αποτελείται από απροσδιόριστο αριθμό ατόμων, πυρήνων και quark.

Ένα παρόμοιο παράδειγμα έδωσε και ο Stephen Hawking. Μίλησε για το χρυσόψαρο μέσα στη γυάλα, θέλοντας να παραλληλίσει την ανθρωπότητα με τη «γυάλα» της Γης. Το χρυσόψαρο βλέπει τον εξωτερικό κόσμο μέσα από το καμπύλο γυαλί. Ενώ ο παρατηρητής έξω από τη γυάλα βλέπει την κίνηση ενός σώματος σε ευθεία γραμμή, το χρυσόψαρο την αντιλαμβάνεται ελλειπτική λόγω της διάθλασης. Ωστόσο και οι δύο μπορούν να δημιουργήσουν μαθηματικά μοντέλα που να προβλέπουν με συνέπεια την κίνηση, ο καθένας από τη δική του θέση.

Η υπέρβαση για το χρυσόψαρο θα ήταν να καταλάβει ότι η ελλειπτική τροχιά που βλέπει δεν είναι η πραγματική. Αν προσπαθούσε να στείλει ένα τηλεκατευθυνόμενο αεροπλανάκι εκτός της γυάλας, χρησιμοποιώντας το δικό του μοντέλο παρατήρησης, δεν θα έφτανε ποτέ εκεί που θα ήθελε. Θα έπρεπε να εφαρμόσει το μοντέλο του εξωτερικού κόσμου. Κάπως έτσι και η ανθρωπότητα, με πρωτοπόρο τον Αϊνστάιν, χρειάστηκε να αναθεωρήσει τα δικά της μοντέλα για να καταφέρει να στείλει επανδρωμένη αποστολή στο φεγγάρι.

Το παράδειγμα δείχνει τη σχετικότητα της πραγματικότητας που μας περιβάλλει. Ένα μαθηματικό μοντέλο που βασίζεται στην παρατήρηση δεν είναι κατ’ ανάγκη «αντικειμενικό», γιατί μπορεί να είναι υποπερίπτωση μιας ευρύτερης πραγματικότητας. Αυτό ακριβώς οδηγεί την επιστήμη στην αναζήτηση μιας θεωρίας που θα ενοποιεί όλους τους νόμους του σύμπαντος.

Αλλά ακόμη κι ο «εξωτερικός» παρατηρητής της γυάλας –δηλαδή εμείς– δεν είναι βέβαιο ότι κατέχει την απόλυτη πραγματικότητα. Όπως έδειξε η ανακάλυψη των quark, η επιστήμη έγινε πιο δεκτική στο να παραδέχεται οντότητες που δεν παρατηρούνται άμεσα αλλά προβλέπονται μαθηματικά. Πώς λοιπόν να είναι σίγουρος κανείς ότι ακόμη και η πιο ολοκληρωμένη θεωρία δεν είναι απλώς οι κανόνες ενός παιχνιδιού που παίζεται σε ένα βιολογικό ή κβαντικό «κομπιούτερ» ενός Δημιουργού;

Σύμφωνα με τον Hawking, η απάντηση είναι και «ναι» και «όχι». Αν ο Δημιουργός δεν παρεμβαίνει στα μαθηματικά μοντέλα που καθορίζουν την εξέλιξη του σύμπαντος, τότε δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι κατέχουμε την απόλυτη πραγματικότητα. Αν, αντίθετα, παρεμβαίνει, αυτό θα φανεί ως ανεξήγητη παρέκκλιση από κάποιον νόμο του σύμπαντος – κάτι σαν θαύμα. Και τότε ο παρατηρητής θα αναγκαστεί να σκεφτεί ότι η πραγματικότητά του ίσως αποτελεί μέρος ενός παιχνιδιού του Δημιουργού, ο οποίος μπορεί κατά το δοκούν να αλλάζει τους κανόνες.

Είναι το τίποτα κάτι?

Με αφορμή ένα πρόσφατο email από ένα από τους πιο καλούς μου φίλους στο οποίο με έκπληξη αναφέροταν η γλώσσα στην οποία ο Νεύτωνας έγραφε τις σημειώσεις του και που ήταν η Αρχαία Ελληνική θα ήθελα να γράψω τα ακόλουθα γιατί, με βάση την σχετικότητα στην αντίληψη των γεγονότων, η έκπληξη μπορεί να μην είναι αυτή αλλά αυτό που ακολουθεί και που εν μέρη εξηγεί γιατί ο Νεύτωνας έγραφε στα αρχαία ελληνικά.
Πολλά χρόνια πριν, τότε που πίστευα πως η γνώση δίνει αξία στον άνθρωπο, μεταξύ πολλών άλλων είχα διαβάσει και τον Φιλόσοφο των Φιλοσόφων, κατά την τότε δική μου άποψη. Τον Αριστοτέλη. Από την αρχαιότητα φαίνεται πως ο Αριστοτέλης είχε ασχοληθεί με την φύση του κενού και κατά πόσο αυτό θα πρέπει να θεωρείται ένα τίποτα.
Αργότερα έρχεται ο Νεύτωνας και σχηματίζει κάποια θεωρία πάνω στον ίδιο προβληματισμό.
Και σήμερα έρχεται η σύγχρονη επιστήμη να ασχοληθεί με το κατά πόσο το κενό,(ο χώρος που καταλαμβάνει ένα σωματίδιο) είναι ένα τίποτα.
Αυτό είναι δύσκολο να κατανοηθεί και θα μπορούσε να συγκριθεί με μια απορία που σε μια συζήτηση είχα εκφράσει πριν 6 χρόνια περίπου, όταν ήμουν στην ΜΤΝ του Αγίου Νικολάου.
Είχα διερωτηθεί τότε τι να είναι το σκοτάδι. Και μια συνάδελφος πολύ ελαφρά και γελώντας μου απάντησε <<μα η έλλειψη του φωτός>>.
Ανταπάντησα πως μπορεί να είναι και έτσι αλλά σε κάθε περίπτωση το φως έχει μια φύση λίγο πολύ γνωστή. Θα έπρεπε να έχει και το σκοτάδι, μόνο που είναι άγνωστη.
Δεν καταλαβαίνω τι εννοείς μου απάντησε η συνάδελφος. Και ανταπάντησα.
Κάντο ανάποδα. Γιατί το φως να μην είναι η απουσία του σκότους?
Φυσικά, η συζήτηση δεν είχε νόημα να συνεχισθεί. Πριν από δυο χρόνια περίπου άκουσα κάτι για την σκοτεινή ενέργεια και τότε κατάλαβα αισθανόμενος και μια εσωτερική ανακούφιση πως πράγματι η ερώτηση που είχα κάνει υπήρχε στην επιστημονική κοινότητα και μάλλον τείνει να απαντηθεί τα τελευταία χρόνια.
Έτσι λοιπόν και για το κενό. Ο Αριστοτέλης είχε πονοκεφαλιάσει αρκετά για να βρει μια άκρη.
Θα μου πείτε βέβαια πως ξέρετε από τι αποτελείται ο χώρος που καταλαμβάνουμε.
Δηλαδή από αραιά σωματίδια. Φυσικά δεν εννοώ αυτό όμως. Φανταστείται το πιο μικρό σωματίδιο που υπάρχει. Ο χώρος που καταλαμβάνει δεν μπορεί να είναι από πιο μικρά και αραιά σωματίδια. Είναι κάτι άλλο.
Και δεν μπορεί να είναι το τίποτα διότι αφενός μέν όταν κάτι γίνεται αντιληπτό από μια ομάδα ανθρώπων ακόμη και σαν τίποτα είναι κάτι γιατί θα έχει μια φυσική υπόσταση.
Επιπλέον αυτό το τίποτα μεταφράζεται και σε μια άλλη δύναμη του σύμπαντος άρα είναι κάτι.
Πιστεύεται σήμερα, πως αυτή η δύναμη μονώνει κάποιες γνωστές συμπαντικές δυνάμεις για να μην εκδηλωθούν με τρόπο καταστροφικό.
Για να καταλάβουμε πως το τίποτα γίνεται κάτι γεμίστε ένα μπουκάλι με κενό. Τότε θα συνθλιβεί. Θα μου πείτε πως αυτό οφείλεται σε διαφορά πίεσης. Φυσικά, αλλά χρειάζεται η φύση του κενού για να εκδηλωθεί.
Και ποιος μας λέει πως αν το κενό ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό που υπάρχει στο σύμπαν δεν θα μπορούσε να απορροφήσει τις δυνάμεις που το κρατούν δομημένο και να καταργήσει κάποιες από αυτές.
Η φύση του κενού ερευνάται και είδη υπάρχουν απόψεις πως με αυτό λύνεται η δημιουργία του σύμπαντος αφού το σύμπαν και εφόσον εν αρχή δεν υπήρχε τίποτα δημιουργήθηκε από το τίποτα! Μα αν το τίποτα είναι ήδη κάτι τότε προ της δημιουργίας προυπήρχε το Κάτι. Ας πούμε ένα προσύμπαν.
Πιστεύεται ακόμη πως εμείς ζούμε στο κενό σαν μια <<εντελεχειακή>>, άγνωστης προς εμάς, κατάστασης που μπορεί να έχει ολέθρια αποτελέσματα στο μέλλον.
Αναφέρεται το παράδειγμα με τα ψάρια που κολυμπούν και αντιλαμβάνονται το νερό σαν κενό χώρο .
Τι θα γίνει όμως αν αυτός ο κενός χώρος παγώσει ή βράσει εξαιτίας κάποιων συνθηκών?
Δεν γνωρίζω αν ο Αριστοτέλης είχε κάνει τόσες προεκτάσεις εκείνη την εποχή.
Σίγουρα όμως τον απασχόλησε έντονα το θέμα χιλιάδες χρόνια πριν την κβαντική μηχανική με βάση την οποία μπορούν να διατυπωθούν ερωτήματα σχετικά και που ίσως και να απαντηθούν.




Υποσημείωση: Αν και για τα δεδομένα της αρχαιότητας ο Αριστοτέλης ήταν ένας μεγάλος φιλόσοφος με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα αναγνωρίζονται άλλοι Φιλόσοφοι ως σπουδαιότεροι και πάντα  υπό το πρίσμα της μεγαλύτερης συνέπειας των θεωριών τους με τις επιστημονικές απόψεις της σύγχρονης εποχής. Παράδειγμα, ο Δημόκριτος. Υπό την έννοια αυτή ο Αριστοτέλης δεν αντιπροσωπεύει για μένα αυτό που αντιπροσώπευε στο παρελθόν.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ ΤΟΥ ΗΣΙΟΔΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΥΛΗ

O Ησίοδος παραδέχεται πως τρεις ήταν οι πρωταρχικές δυνάμεις του σύμπαντος. Το Χάος η Γαία και ο Έρως. Παρόλο που δέχεται μια τριαδική υπόσταση στην αρχική δύναμη, την δημιουργία του Σύμπαντος την αποδίδει αποκλειστικά στην Γαία. Αυτή γέννησε τον Ουρανό ο οποίος μετά πάλεψε με τον Κρόνο και νικήθηκε από αυτόν.
Οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις σχετικά με την δημιουργία του σύμπαντος παραδέχονται πως, στην αρχική του μορφή, το σύμπαν ήταν χωρίς μάζα (άυλο?). Όλοι θα έχετε ακούσει πως ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος του των τελευταίων ετών στο πεδίο της φυσικής ήταν να εξηγηθεί το πώς τα αρχικά σωματίδια απόκτησαν μάζα. Αυτό το πρόβλημα λύθηκε εν’ μέρη με την αποδοχή ενός θεωρητικού μοντέλου που περιγράφει το πεδίο του Ηigs και αποτελεί μια αιτία για την οποία δημιουργήθηκαν οι επιταχυντές.
Μετά την μεγάλη έκρηξη υπήρξαν σωματίδια αντιύλης και ύλης. Αυτά άρχισαν να πολεμούν μεταξύ τους και να αλληλοεξουδετερώνονται . Επρόκειτο για ένα πόλεμο τεραστίων διαστάσεων. Για κάθε 1 δις σωματίδια αντιύλης υπήρχαν 1 δις και 1 σωματίδιο ύλης. Αν και η διαφορά φαίνεται μικρή, σε τόσο μεγάλο πλήθος σωματιδίων ήταν αρκετό με την οριακή επικράτηση των σωματιδίων της ύλης να διαμορφωθεί το σύμπαν όπως το ξέρουμε, δηλαδή από ύλη.
Αν ο Ησίοδος τα ήξερε όλα αυτά και δεν μπορούσε να τα περιγράψει με την σύγχρονη ορολογία δεν το ξέρω. Δεν ξέρω αν με τον Ουρανό εννοούσε την αντιύλη και τον Κρόνο την ύλη.
Δεν ξέρω επίσης αν αυτό που κάνω είναι ένας τυχαίος ή ίσως και τραβηγμένος σε φαντασία συνειρμός.
Επίσης δεν γνωρίζω τόσο καλά θεωρητική φυσική για να μπορέσω να διαπιστώσω αν η συνέχεια της ιστορίας του Ησίοδου θα μπορούσε να παραμείνει συνεπής σε ανάλογους συνειρμούς .
Γιατί ως γνωστό η σοβαρή ένδειξη μιας υπόθεσης προκύπτει από την συνέπεια αυτής από την αρχή έως το τέλος.
Παρόλα αυτά έκανα ένα συνειρμό και ήθελα να τον μοιραστώ μαζί σας χωρίς την επιστημονική αυστηρότητα που θα άρμοζε σε άλλες περιπτώσεις.