Είναι το τίποτα κάτι?

Με αφορμή ένα πρόσφατο email από ένα από τους πιο καλούς μου φίλους στο οποίο με έκπληξη αναφέροταν η γλώσσα στην οποία ο Νεύτωνας έγραφε τις σημειώσεις του και που ήταν η Αρχαία Ελληνική θα ήθελα να γράψω τα ακόλουθα γιατί, με βάση την σχετικότητα στην αντίληψη των γεγονότων, η έκπληξη μπορεί να μην είναι αυτή αλλά αυτό που ακολουθεί και που εν μέρη εξηγεί γιατί ο Νεύτωνας έγραφε στα αρχαία ελληνικά.
Πολλά χρόνια πριν, τότε που πίστευα πως η γνώση δίνει αξία στον άνθρωπο, μεταξύ πολλών άλλων είχα διαβάσει και τον Φιλόσοφο των Φιλοσόφων, κατά την τότε δική μου άποψη. Τον Αριστοτέλη. Από την αρχαιότητα φαίνεται πως ο Αριστοτέλης είχε ασχοληθεί με την φύση του κενού και κατά πόσο αυτό θα πρέπει να θεωρείται ένα τίποτα.
Αργότερα έρχεται ο Νεύτωνας και σχηματίζει κάποια θεωρία πάνω στον ίδιο προβληματισμό.
Και σήμερα έρχεται η σύγχρονη επιστήμη να ασχοληθεί με το κατά πόσο το κενό,(ο χώρος που καταλαμβάνει ένα σωματίδιο) είναι ένα τίποτα.
Αυτό είναι δύσκολο να κατανοηθεί και θα μπορούσε να συγκριθεί με μια απορία που σε μια συζήτηση είχα εκφράσει πριν 6 χρόνια περίπου, όταν ήμουν στην ΜΤΝ του Αγίου Νικολάου.
Είχα διερωτηθεί τότε τι να είναι το σκοτάδι. Και μια συνάδελφος πολύ ελαφρά και γελώντας μου απάντησε <<μα η έλλειψη του φωτός>>.
Ανταπάντησα πως μπορεί να είναι και έτσι αλλά σε κάθε περίπτωση το φως έχει μια φύση λίγο πολύ γνωστή. Θα έπρεπε να έχει και το σκοτάδι, μόνο που είναι άγνωστη.
Δεν καταλαβαίνω τι εννοείς μου απάντησε η συνάδελφος. Και ανταπάντησα.
Κάντο ανάποδα. Γιατί το φως να μην είναι η απουσία του σκότους?
Φυσικά, η συζήτηση δεν είχε νόημα να συνεχισθεί. Πριν από δυο χρόνια περίπου άκουσα κάτι για την σκοτεινή ενέργεια και τότε κατάλαβα αισθανόμενος και μια εσωτερική ανακούφιση πως πράγματι η ερώτηση που είχα κάνει υπήρχε στην επιστημονική κοινότητα και μάλλον τείνει να απαντηθεί τα τελευταία χρόνια.
Έτσι λοιπόν και για το κενό. Ο Αριστοτέλης είχε πονοκεφαλιάσει αρκετά για να βρει μια άκρη.
Θα μου πείτε βέβαια πως ξέρετε από τι αποτελείται ο χώρος που καταλαμβάνουμε.
Δηλαδή από αραιά σωματίδια. Φυσικά δεν εννοώ αυτό όμως. Φανταστείται το πιο μικρό σωματίδιο που υπάρχει. Ο χώρος που καταλαμβάνει δεν μπορεί να είναι από πιο μικρά και αραιά σωματίδια. Είναι κάτι άλλο.
Και δεν μπορεί να είναι το τίποτα διότι αφενός μέν όταν κάτι γίνεται αντιληπτό από μια ομάδα ανθρώπων ακόμη και σαν τίποτα είναι κάτι γιατί θα έχει μια φυσική υπόσταση.
Επιπλέον αυτό το τίποτα μεταφράζεται και σε μια άλλη δύναμη του σύμπαντος άρα είναι κάτι.
Πιστεύεται σήμερα, πως αυτή η δύναμη μονώνει κάποιες γνωστές συμπαντικές δυνάμεις για να μην εκδηλωθούν με τρόπο καταστροφικό.
Για να καταλάβουμε πως το τίποτα γίνεται κάτι γεμίστε ένα μπουκάλι με κενό. Τότε θα συνθλιβεί. Θα μου πείτε πως αυτό οφείλεται σε διαφορά πίεσης. Φυσικά, αλλά χρειάζεται η φύση του κενού για να εκδηλωθεί.
Και ποιος μας λέει πως αν το κενό ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό που υπάρχει στο σύμπαν δεν θα μπορούσε να απορροφήσει τις δυνάμεις που το κρατούν δομημένο και να καταργήσει κάποιες από αυτές.
Η φύση του κενού ερευνάται και είδη υπάρχουν απόψεις πως με αυτό λύνεται η δημιουργία του σύμπαντος αφού το σύμπαν και εφόσον εν αρχή δεν υπήρχε τίποτα δημιουργήθηκε από το τίποτα! Μα αν το τίποτα είναι ήδη κάτι τότε προ της δημιουργίας προυπήρχε το Κάτι. Ας πούμε ένα προσύμπαν.
Πιστεύεται ακόμη πως εμείς ζούμε στο κενό σαν μια <<εντελεχειακή>>, άγνωστης προς εμάς, κατάστασης που μπορεί να έχει ολέθρια αποτελέσματα στο μέλλον.
Αναφέρεται το παράδειγμα με τα ψάρια που κολυμπούν και αντιλαμβάνονται το νερό σαν κενό χώρο .
Τι θα γίνει όμως αν αυτός ο κενός χώρος παγώσει ή βράσει εξαιτίας κάποιων συνθηκών?
Δεν γνωρίζω αν ο Αριστοτέλης είχε κάνει τόσες προεκτάσεις εκείνη την εποχή.
Σίγουρα όμως τον απασχόλησε έντονα το θέμα χιλιάδες χρόνια πριν την κβαντική μηχανική με βάση την οποία μπορούν να διατυπωθούν ερωτήματα σχετικά και που ίσως και να απαντηθούν.




Υποσημείωση: Αν και για τα δεδομένα της αρχαιότητας ο Αριστοτέλης ήταν ένας μεγάλος φιλόσοφος με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα αναγνωρίζονται άλλοι Φιλόσοφοι ως σπουδαιότεροι και πάντα  υπό το πρίσμα της μεγαλύτερης συνέπειας των θεωριών τους με τις επιστημονικές απόψεις της σύγχρονης εποχής. Παράδειγμα, ο Δημόκριτος. Υπό την έννοια αυτή ο Αριστοτέλης δεν αντιπροσωπεύει για μένα αυτό που αντιπροσώπευε στο παρελθόν.