ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΑ ΔΙΛΛΗΜΑΤΑ

Δημοκρατία είναι το πολίτευμα που η εξουσία πηγάζει από τον λαό και ασκείτε από αυτόν άμεσα ή έμμεσα (με αντιπροσώπους).
Η Δημοκρατικές διαδικασίες σε επιμέρους πτυχές μιας δημοκρατικής κοινωνίας, κανονικά θα πρέπει να στηρίζονται στις ίδιες αρχές και αξίες, που όμως αυτή την φορά μπορεί να αφορούν μικρές ομάδες ανθρώπων ή και ευρύτερα κοινωνικά σύνολα.
Κάθε Δημοκρατικό πολίτευμα στηρίζεται σε κάποιες αρχέςή όπως θα μου επιτραπεί η έκφραση σε κάποιους, όταν μιλάμε για ιδεατές καταστάσεις, πολιτισμικούς προσδιοριστές.
Έτσι και το δικό μας Δημοκρατικό πολίτευμα στηρίζεται στο σύνταγμα της Ελλάδος, τους θεμελιώδεις νόμους που συντάσσει μια πολιτεία και που διαμορφώνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε Δημοκρατίας.
Η Δημοκρατία χωρίς κάποιους προσδιοριστές δεν θα ήταν απαραίτητα ένα καλό πολίτευμα.
Για παράδειγμα, με δημοκρατικές διαδικασίες αποφασίζεται η βλάβη μιας μειοψηφίας του κοινωνικού συνόλου, που μπορεί να αποτελεί και μια ακραία εκδήλωση.
Το σύνταγμα όμως το απαγορεύει, προσδίδοντας στην Δημοκρατία κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.
Στην προκειμένη περίπτωση, τα συμφέροντα των πολλών πρέπει να έχουν κάποια όρια στον τρόπο που εκτείνονται και εφαρμόζονται ώστε να μην είναι δυνατό η δημοκρατία να έχει σαν προσδιοριστή το στοιχείο της βαραβαρότητας ( άρθρα 7,8, 9 του συντάγματος).
Έτσι, οι προσδιοριστές της Δημοκρατίας μπορούν να εξευγενίζουν το πολίτευμα δίνοντας σαφείς κατευθύνσεις  για το μέχρι που και με πιο τρόπο μπορεί το συμφέρον των πολλών να καταπιέσει το συμφέρον των λίγων ή και να παρακάμψει τους λίγους.
Ένα από τα πιο σημαντικά άρθρα του δικού μας Συντάγματος είναι και  το άρθρο 4, περί ισονομίας πολιτών, με την έννοια των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων.
Κανονικά οι Δημοκρατικές διαδικασίες, από όπου και αν εφαρμόζονται, θα πρέπει  να σέβονται, μεταξύ άλλων, και το άρθρο 4 του Συντάγματος περί ισονομίας πολιτών.
Αυτό θα έπρεπε να μειώνει εξουσίες από άτομα που την κατέχουν αλλά και να περιορίζει και ομάδες ανθρώπων στην λήψη αποφάσεων.
Δυστυχώς όμως τα γεγονότα πολλές φορές μάλλον έρχονται να αποδείξουν το αντίθετο.
Πολλές φορές οι Δημοκρατικές διαδικασίες από όπου και αν εφαρμόζονται ξεχνούν το άρθρο 4 του συντάγματος και με μεθόδους σοφιστικής προσπαθούν να δημιουργήσουν αποφάσεις  με δημοκρατικές διαδικάσίες αλλά απαλλαγμένες από τους ιδιαίτερους προσδιοριστές του πολιτεύματος  προκειμένου να υπερασπιστούν τα επιθυμητά  συμφέροντα με δημοκρατικά αντισυνταγματικό τρόπο.
Η σοφιστική είναι μια τέχνη γνωστή από την αρχαία Ελλάδα, η οποία σε αντίθεση με την Φιλοσοφία δεν ενδιαφερόταν για την αλήθεια και την ορθότητα της λογικής, αλλά προσπαθούσε να δημιουργήσει την όποια αλήθεια ήταν επιθυμητή με λογικά ανορθόδοξα τεχνάσματα παραβιάζοντας συγκαλυμμένα τους νόμους της λογικής.
Οπότε πολλές φορές φτάνουμε στο παράδοξο συμπέρασμα ότι, υπό συνθήκες, οι δημοκρατικές διαδικασίες μπορεί  να καταλύουν την Δημοκρατία τουλάχιστον με τον εκάστοτε συνταγματικό προσδιορισμό της και τις ηθικές αξίες που θα πρέπει να πρεσβεύει και οι οποίες έχουν καθοριστεί με βάση την ιδιαίτερη πολιτισμική ιδιοσυγκρασία κάθε λαού.
Ας γνωρίζουμε λοιπόν ότι οι διαδικασίες δεν αρκεί να είναι μόνο Δημοκρατικές αλλά και συνταγματικά ορθές.
Ας μάθουμε να διακρίνουμε τις σοφιστικές διαδικασίες και ας επιδιώκουμε πάνω από το Σύνταγμα και την Δημοκρατία, την Δικαιοσύνη και τον Σεβασμό σαν απόρροια μιας λογικής υπό το πρίσμα μιας φιλοσοφικής και όχι σοφιστικής διαδικασίας, καθώς καμιά Δημοκρατία και κανένα σύνταγμα δεν μπορεί να προβλέψει κάθε υποπερίπτωση.

H ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΤΕΛΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΡΟΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

H ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΤΕΛΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΡΟΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 

Για να γραφεί αυτό χρησιμοποιήθηκαν γνώσεις από βιβλία του sir Roger Penrose, S. Hawkings, του L. Epstein του Αριστοτέλη. Επίσης αποσπάσματα φιλοσοφικών ρευμάτων διαφόρων εποχών.
Αναλαμβάνω την ευθύνη τυχόν παρανοήσεων δικών μου.

Η αίσθηση του χρόνου για την ανθρώπινη υπόσταση είναι στενά συνδεδεμένη με αυτό που ονομάζουμε συνείδηση.
Η συνείδηση κατανοεί πως ο χρόνος περνά και στηριζόμενη στην παρατήρηση και την εμπειρία συναισθάνεται το βέλος του χρόνου να κινείται πάντα προς τα μπρος και όχι προς τα πίσω.
Για την ακρίβεια το ασαφές και ακαθόριστο μέλλον που σχετίζεται με κάθε ανθρώπινη ύπαρξη συνδέεται με το άκρο που βλέπει προς την στιγμή που αντιστοιχεί με το, για τον καθένα από εμάς, τώρα με ένα τρόπο που αμέσως μετά γίνεται ένα καλά καθορισμένο και αμετάκλητο παρελθόν.
Είναι σαν η συνείδηση να μοιάζει με ένα χωνί στραμμένο με το ανοιχτό μέρος προς τον βροχερό ουρανό βλέποντας τις σταγόνες της βροχής (επιλογές και πιθανότητες από το μέλλον) να το πλησιάζουν. Ανάλογα με το που θα σταθεί αυτό το χωνί έχει την δυνατότητα να επιλέξει κάποιες από την πληθώρα των σταγόνων (όχι όλες) και καθώς μετά περνάν από το στενό άκρο διοχετεύονται μέσα σε ένα σωλήνα είναι συνδεδεμένο με αυτό αποτελώντας το καθορισμένο , καλό ή κακό, αμετάκλητο παρελθόν.
Μιλήσαμε μόλις για το ακαθόριστο? Μέλλον. Μα εκ’ πρώτης όψεως θα μπορούσε να υποθέσει κανείς πως το υπάρχον παρελθόν σε κάποιο βαθμό καθορίζει κάποιες επιλογές μελλοντικές προσφέροντας μια σχετική προβλεπτικότητα. Για παράδειγμα, αν στο παρελθόν ενός παιδιού υπάρχει καταχωρημένο πως το άγγιγμα της φωτιάς προκαλεί πόνο και κάψιμο μπορούμε να υποθέσουμε πως αν στο ίδιο παιδί του ζητηθεί να πιάσει ένα σπίρτο αναμμένο από την πλευρά της φλόγας θα αρνηθεί. Αυτό είναι κάτι προβλέψιμο αλλά σχετίζεται με την δυνατότητα επιλογής που βεβαίως διαφοροποιείται από ένα συμβάν στο οποίο δεν χωρά η επιλογή, όπως αν κατά λάθος πέσει σε αυτό το παιδί η κάφτρα ενός αναμένου τσιγάρου.
Ένα άλλο παράδειγμα που δείχνει πόσο σχετικά είναι τα πράγματα όταν μιλάμε για το χωρόχρονο είναι αυτό του αλεξιπτωτιστή που πέφτει με το κεφάλι προς τα πάνω και τα πόδια προς τα κάτω.
Καθώς κινείται στο χώρο και στο χρόνο την ίδια συνειδησιακή του χρονική στιγμή, τα πόδια του προπορεύονται χρονικά και χωρικά, δηλαδή βρίσκονται στο μέλλον σε σχέση με το κεφάλι του.
Έτσι αν προσγειωθεί σε μια λίμνη τα πόδια του θα του δώσουν μια μελλοντική πληροφορία για το τι θα ακολουθήσει σε όλο του το σώμα και αυτή την πληροφορία θα την αξιοποιήσει για να πάρει μια βαθειά ανάσα και να κρατήσει την αναπνοή του καθώς θα ακολουθήσει η εμβυθησή του στο νερό.
Μέχρι στιγμής μιλήσαμε για την ροή του χρόνου και για μια σχετική προβλεπτικότητα του μέλλοντος στο μέτρο που παρέχονται δυνατότητες επιλογών σε ένα ενσυνείδητο ον.
Και για τα δύο θέματα όμως, η σύγχρονη φυσική οδηγεί σε αμφισβητήσεις.
Σχετικά με την ροη του χρόνου, δεν υπάρχει κάποιος περιορισμός από πλευράς κλασικής φυσικής και τμήματος της κβαντικής φυσικής για να κυλάει ο χρόνος ανάποδα.
Όλες οι εξισώσεις που σχετίζονται με το χρόνο λειτουργούν άψογα αν το t το αντικαταστήσουμε με το -t. Έτσι, μπορούμε να σχεδιάσουμε με ακρίβεια ένα σύστημα και να γνωρίζουμε με ακρίβεια πως θα είναι σε κάποια μελλοντική στιγμή. Επίσης και το ανάποδο. Από το ίδιο σύστημα που παρατηρούμε σε κάποια δεδομένη στιγμή της εξέλιξής του, θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε πως θα ήταν στην αρχική του μορφή.
Παρόλα αυτά στην καθημερινή ζωή τα πράγματα δεν είναι έτσι.
Για παράδειγμα, ποτέ δεν έχουμε δει σε ένα βάζο που πέφτει και σπάει σε μικρά κομμάτια να αντιστρέφεται η διαδικασία και τα κομμάτια αυτά να ξανακολούν δημιουργώντας το ίδιο βάζο το οποίο θα ανυψωθεί στο σημείο από το οποίο έπεσε. Κάτι τέτοιο δεν γίνεται, όχι επειδή υπάρχει κάποιο ενεργειακό πρόβλήμα. Το πρόβλημα είναι η σχετική αύξηση της αταξίας του σπασμένου βάζου σε σχέση με αυτή που είχε πριν σπάσει.
Δηλαδή, χρειάζεται μια δύναμη η οποία θα βάλει κάθε μόριο του σπασμένου βάζου στην τάξη που υπήρχε πριν. Και αυτή η δύναμη στην φύση δεν υπάρχει αυθόρμητα, ενώ ο άνθρωπός και με το πιο ισχυρό κομπιούτερ δεν θα μπορούσε να το κάνει γιατί δεν θα ήταν δυνατό να γίνουν τόσοι υπολογισμοί. Είναι περισσότερο πρακτικό ζήτημα παρά θεωρητικό.
Η αύξηση της σχετικής αταξίας ενός συστήματος λέγεται εντροπία και από πλευράς πιθανοτήτων, κάθε φυσικό σύστημα είναι πιο εύκολο να οδηγείται σε μεγαλύτερη εντροπία με την πάροδο του χρόνου.
Και είναι η εντροπία που είναι υπεύθυνη για την ροή του χρόνου προς το μέλλον.
Το σύμπαν, καθώς διαστέλλεται, αυξάνει σε εντροπία.
Αν δούμε και την κίνηση μας στο μέλλον όπως την παρομοιάσαμε με το χωνί θα διαπιστώσουμε πως κινούμαστε και εμείς από το παρελθόν προς το μέλλον ή από μια χαμηλότερη, ας μου επιτραπεί η έκφραση, βιωματική εντροπία πως μια υψηλότερη. Από το τακτοποιημένο και καλά ορισμένο παρελθόν προς το ασαφές και πιο άτακτο μέλλον.
Σχετικά με το δεύτερο θέμα που αναπτύχθηκε και αφορά την προβλεψιμότητα του μέλλοντος θα αναφερθούν τα δυο ακόλουθα παραδείγματα με την μορφή υποθέσεων.
Ας υποθέσουμε πως ένας άνθρωπος μπαίνει σε ένα διαστημικό όχημα και περιφέρεται γύρω από την γη με την ταχύτητα που πλησιάζει αυτήν του φωτός. Ακόμη και αν δεν είναι εφικτό τώρα ούτε προβλέπεται να γίνει εφικτό τον επόμενο αιώνα, δεν υπάρχει κάποιος φυσικός νόμος που να απαγορεύει ένα τέτοιο επίτευγμα. Αν κινείται για κάποιο χρονικό διάστημα και μετά κοιτάξει προς την γη, θα δει μια μελλοντική στιγμή της γής αλλά σε σχέση με την δική του κατάσταση.
Δηλαδή, αυτή η μελλοντική στιγμή που θα δει αυτός θα είναι μια παρούσα στιγμή για τους γήινους.
Αυτή η πληροφορία του μέλλοντος δεν θα μπορούσε να χρησιμεύσει σε κάτι στους γήινους αφού δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μια πρότερη κατάσταση που θα μπορούσαν να αποφευχθούν κάποια λάθη.
Θα μπορούσε παρόλα αυτά να χρησιμοποιηθεί από μια ομάδα εξωγήινων που θα ήθελαν να πάρουν μια απόφαση σχετικά με την γη και που για να ληφθεί σωστά χρειάζεται να εκτιμηθεί μια μελλοντική στιγμή στην ανθρωπότητα.
Ας υποθέσουμε και το ακόλουθο παράδειγμα.
Δυο παρατηρητές SA και SB κινούνται από διαφορετικές κατευθύνσεις στο χώρο και διασταυρώνονται. Την στιγμή της διασταύρωσης (ταυτόχρονος χώρος) υποθέτουμε την ύπαρξη δυο γεγονότων σε διαφορετικά σημεία του χωροχρόνου. Τότε είναι δυνατό το γεγονός F1 να αποτελεί παρελθόν για τον ένα παρατηρητή και το F2 να βρίσκεται στο μέλλον την ώρα που μπορεί να συμβαίνει το αντίθετο για τον άλλο παρατηρητή. Ακολουθεί σχήμα.
Τι γίνεται πάλι με το παρελθόν και το μέλλον? Κάποιος θεωρεί ένα γεγονός που αντιστοιχεί στο μέλλον του άλλου ως παρελθόν και αντίθετα και αν συναντηθούν θα μπορούσε να δώσει ο ένας στον άλλον την πληροφορία!!! Παρόλα αυτά, κανείς από τους δυο δεν θα μπορούσε να δώσει πληροφορία για το μέλλον του άλλου, αλλά μόνο για γεγονός που θα τον ενδιέφερε σε περίπτωση που σχετίζεται με κάποιο τρόπο μαζί του, πχ με τον κόσμο από τον οποίο προέρχεται.
Αυτό με κάνει να σκέφτομαι πως ο παρατηρητής ή ο εκτελών το πείραμα μπορεί να γνωρίζει μελλοντικές στιγμές του πειράματος, αλλά αυτός που είναι μέσα στο πείραμα όχι.
Και αν ο εκτελών το πείραμα γνωρίζει το μέλλον του πειράματος έστω και υπό τους όρους που καθιστούν αδύνατο να υπάρξει διάδοση αυτής της πληροφορίας και τροποποίηση του μέλλοντος, τότε μήπως το μοντέλο του σύμπαντος και κατ’ επέκταση κάθε όντος υπόκειται σε μια ντετερμινιστική θεώρηση?
Και αν ναι, θα μπορούσε να ενσωματωθεί μέσα σε μια τέτοια θεώρηση μια τελεολογική κατεύθυνση με την έννοια της τελεολογίας υπό το πρίσμα της εντελεχειακής κατάστασης, στην οποία έχει αναφερθεί και ο Αριστοτέλης?
Στην κλασική φυσική δεν υπάρχει κάποια αντίθεση στην ντετερμινιστική θεώρηση των πραγμάτων ενώ η έννοια της τελεολογίας φαίνεται πως αγγίζει περισσότερο φιλοσοφικές ανησυχίες και πιστεύω.
Η κβαντική φυσική όμως καταθέτει την αρχή της απροσδιοριστίας η οποία αντιτίθεται σε ένα σκληρό και στενό ντετερμινιστικό μοντέλο.
Από την πλευρά την δική μας, σαν αναγνώστες και θεατές των εκπληκτικών αυτών θεωριών, μένει να αναρωτηθούμε τα ακόλουθα.
Σε ποιούς νόμους υπόκειται περισσότερο το ανθρώπινο ον (όχι σαν φυσικό σώμα). Στους νόμους της κλασικής φυσικής ή της κβαντομηχανικής?
Και μήπως η αρχή της απροσδιοριστίας αποτελεί όχι ένα θεωρητικό, αλλά ένα πρακτικό πρόβλημα σε έναν πολιτισμό που δεν έχει κατορθώσει ακόμη να αυξήσει την υπολογιστική ισχύ του?
Αν το μέλλον είναι γνωστό, καθορισμένο και ακόμη περισσότερο τελεοκρατικό καταργείται η ελευθερία του ανθρώπου?
Η ελευθερία των πιστεύω είναι δικαίωμα σας.

ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΩΝ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΩΝ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

Αναφέρομαι φυσικά στο δικό μου ταξίδι και στις λίγες γραμμές που κάποιοι από εσάς θα διαβάσετε.
Η κλασική μουσική, ταξινομείται σε τέσσερις περιόδους.
Πρόκειται για την περίοδο του μπαρόκ, την κλασική περίοδο την ρομαντική περίοδο και αυτήν της σύγχρονης εποχής.
Στο δικό μου μουσικό ταξίδι υπάρχουν κάποιοι συνθέτες που ξεχώρισαν και τους οποίους προτίθεμαι να αναφέρω.
Από την περίοδο του μπαρόκ, που ομολογουμένως δεν με εντυπωσιάζει ιδιαίτερα, αυτούς που ξεχώρισα είναι οι, γερμανικής καταγωγής, Μπαχ και Χαίντελ και ο ιταλικής καταγωγής Βιβάλντι.
Από τον Χαίντελ αξίζει να ακούσετε τον Μεσσία https://www.youtube.com/watch?v=3cKLQWXrknE και από τον Βιβάλντι τις τέσσερες εποχέςhttp://www.youtube.com/watch?v=GRxofEmo3HA .
Από την κλασσική περίοδο δυο Αυστριακοί, ο Μότσαρτ και ο Χάυντν και ο Γερμανός, γνωστός σε όλους, Μπετόβεν είναι αυτοί που μου τράβηξαν περισσότερο την προσοχή.
Από τον Χάυντν, αριστούργημα θεωρώ την δημιουργίαhttps://www.youtube.com/watch?v=daK25NR3WrQ . Από τον Μότσαρτ είναι πολλά που μπορεί να θεωρηθούν υπέροχα κομμάτια. Ενδεικτικά αναφέρω την μικρή νυχτερινή μουσική https://www.youtube.com/watch?v=FVTXlRxVdEY και το ρέκβιεμhttps://www.youtube.com/watch?v=sPlhKP0nZII . Από τον Μπετόβεν όλες οι συμφωνίες του είναι λίγο πολύ γνωστές. Ας αναφέρω ενδεικτικά το per elisahttps://www.youtube.com/watch?v=bL_CJKq9rIw. Ο τίτλος και το στυλ του ακούσματος ομολογεί το τι σήμαινε η Elisa για τον Μπετόβεν.
Από την Ρομαντική περίοδο ξεχωρίζω τον Πολωνό Σοπέν για τα υπέροχα κομμάτια σε πιάνο τον έξοχο Ούγγρο Λιστ για την συνθεσή του << ο Χριστός>> και γενικότερα για την δεξιοτεχνία του στο πιάνο https://www.youtube.com/watch?v=hAYNeWKj_Hc. Θέλει λίγο υπομονή,αλλά νομίζω πως αξίζει τον κόπο.
Όλοι βέβαια θα ξέρετε τον Ρώσο Τσαικόφσκι και το πιο γνωστό του κομμάτι την λίμνη των κύκνων https://www.youtube.com/watch?v=9rJoB7y6Ncs .
Επίσης όλοι θα έχετε ακούσει το εμβατήριο που παίζεται στους γάμους, πιθανόν όμως να μην γνωρίζετε ότι αυτή η σύνθεση είναι το όνειρο της θερινής νυχτός του, Γερμανικής Καταγωγής, Μέντελσον https://www.youtube.com/watch?v=4tDYMayp6Dk .
Γνωστός από αυτή την περίοδο, βέβαια, είναι και ο Γαλλικής καταγωγής Μπιζέ και ξεχωρίζω την σύνθεσή του <<Carmen>> https://www.youtube.com/watch?v=djsuP0uta7s .
Για τον ευρέως γνωστό Αυστριακό Γιόχαν Στράους και το ξεχωριστό κομμάτι του, μπλε δούναβης δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσειςhttps://www.youtube.com/watch?v=FC2ms7NB_es .
Λιγότερο γνωστός ο Ντβόρζακ με την συμφωνία του για τον νέο κόσμοhttps://www.youtube.com/watch?v=WuqyfEyNXQo που στο σύνδεσμο αυτό θα έχετε την τύχη να το ακούσετε υπό την διεύθυνση του εξαίσιου Herbert von Karayan. Αν θέλετε να ακούσετε τις συμφωνίες του Μπετόβεν προτιμείστε την δική του εκτέλεση.
Σίγουρα μεγάλα ονόματα της εποχής είναι και οι Ιταλοί συνθέτες Βέρντι και Πουτσίνι. Παρόλα αυτά δεν μπορώ να μεταφέρω προσωπική εμπειρία γιατί παραδόξως δεν ασχολήθηκα.
Ο Νορβηγός συνθέτης Grieg ξεχωρίζει με τις συνθέσεις του Peer gynt suite no1https://www.youtube.com/watch?v=dyM2AnA96yE και το in the hall of the mountain King https://www.youtube.com/watch?v=xrIYT-MrVaI .
Αφήνω τελευταίο σε αυτή την περιόδο έναν από τους πιο σημαντικούς, για εμένα συνθέτες, και εννοώ το Βάγκνερ.
Parsifal, ο Αρθουριανός ιππότης. Ένα έργο πολεμικό που αποπνέει στο άκουσμα του μια μεγάλη δύναμη.
Σας το προτείνω να το ακούσετε σε μεσαία ένταση λόγω των διακυμάνσεων που θυμίζουν τις ψυχολογικές μεταπτώσεις που εμφανίζονται σε κάθε μεγάλο αγώνα.https://www.youtube.com/watch?v=vaANPNrAtpA . Loengrin σε ανάλογο στυλ
https://www.youtube.com/watch?v=s88P4Tcp6qg . Τριστάνος και Ιζόλδη (είχα την τύχη να το παρακολουθήσω στο Μέγαρο Μουσικής και σε καλύτερη θέση από αυτή που πλήρωσα αφού οι μισοί έφυγαν στο πρώτο 2-ωρο)https://www.youtube.com/watch?v=L44Ml8K_mDg . To δαχτυλίδi των Νιμπελούγκενhttps://www.youtube.com/watch?v=-HujjNQPv2U . Ισως η ιστορία θυμίζει κάτι από τον άρχοντα των δαχτυλιδιών.
Στην περίοδο της μουσικής του 20-0υ αιώνα θα μπορούσε να αναφερθεί ο Ρώσος Rimsky Korsakov με το scheherazade https://www.youtube.com/watch?v=2mV3VWW3THc .
Γνωστοί είναι και οι Ελληνικής καταγωγής Σκαλκώτας και Καλομοίρης.
Θα ήταν παράλειψη να ξεχάσουμε τον Ραβέλ με το bolerohttps://www.youtube.com/watch?v=AmEJLoawItU .
Ενώ σε αυτή την περίοδο ξεχωρίζει και ο webber με το γνωστό phantom of the operahttps://www.youtube.com/watch?v=pgz6PnHkmpY .
Επιλέγω όπως είναι φυσικό τον Holst με την συνθεσή του οι πλανήτεςhttps://www.youtube.com/watch?v=83J68Y7Z1nk για να κλείσω αυτό το σύντομο ταξίδι στο χώρο της μουσικής. Και λέω πως είναι φυσικό, διότι όπως θα έχετε καταλάβει από όσα κατά καιρούς γράφω, μια μουσική σύνθεση με αυτό τον τίτλο θα με εντυπωσίαζε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.
Ελπίζω η φίλη μου η Δέσποινα από την Ζάκυνθο να το δει πιο χαλαρά από την προηγούμενη δημοσίευση.
Ενώ ερώτημα, προς τους ειδικούς της μουσικής, παραμένει αν και ο Καρβέλας με την όπερα Δαίμονες (πολύ καλή δουλειά και ζημιογόνα για το ζεύγος από ότι έμαθα )https://www.youtube.com/watch?v=aHdGL1UZnCM θα μπορούσε να συμπεριληφθεί ??? κάπου εδώ.
Σας εύχομαι καλή Ανάσταση και καλό Πάσχα. Όσοι θέλετε να πειραματιστείτε στην κλασική μουσική μπορείτε την Μεγάλη Παρασκευή να ακούσετε το Ρέκβιεμ και την Τρίτη Συμφωνία του Μπετόβεν ίσως και τον Parsifal. Το Πάσχα την Δημιουργία του Haydn.

Συμπαντική σκέψη και λογική. Υπάρχει?

Συμπαντική σκέψη και λογική. Υπάρχει?

O Διονύσης Ρ ζει στην Ζάκυνθο και έχει ένα αυτοκίνητο fiat punto 2013 μαύρο.
Χθες στην Ζάκυνθο συνάντησα στο δρόμο ένα αυτοκίνητο ίδιο με ζακυνθινές πινακίδες και υποθέτω πως αυτός που το οδηγεί είναι ο Διονύσης. Σωστό ή λάθος? Μπορεί να είναι σωστό μπορεί και λάθος αλλά ο συλλογισμός που οδηγεί σε μια τέτοια υπόθεση είναι σίγουρα λάθος.
O Διονύσης Ρ ζει στην Ζάκυνθο και είναι ο μόνος στην περιοχή που έχει ένα αυτοκίνητο fiat punto 2013 μαύρο. Χθες στην Ζάκυνθο συνάντησα στο δρόμο ένα αυτοκίνητο ίδιο, με ζακυνθινές πινακίδες και υποθέτω πως αυτός που το οδηγεί είναι ο Διονύσης. Σωστό ή λάθος? Θα απάνταγα πως είναι αρκετά πιθανό αλλά η λογική σκέψη που οδηγεί σε αυτή την μορφή πρόβλεψης έχει ακόμη κάποια κενά.
O Διονύσης Ρ ζει στην Ζάκυνθο και είναι ο μόνος στην περιοχή που έχει ένα αυτοκίνητο fiat punto 2013 μαύρο. Επίσης, έχει την ιδιοτροπία να μην δανείζει ποτέ το αυτοκινητό του σε κανένα. Χθες στην Ζάκυνθο συνάντησα στο δρόμο ένα αυτοκίνητο ίδιο, και υποθέτω πως αυτός που το οδηγεί είναι ο Διονύσης. Σωστό ή λάθος. Ούτε το ένα ούτε το άλλο ακόμη. Απλά Λογικό.
Παρόλα αυτά, όπως έστριψε το αυτοκίνητο, είδα να το οδηγεί κάποιος άλλος. Παράδοξο ή παράλογο?
Ρώτησα και έμαθα πως ο Διονύσης είχε πάθει έμφραγμα και ένας φίλος του που ήταν κοντά, τον μετέφερε με το αυτοκίνητο στο Νοσοκομείο. Άρα παράδοξο.
Λογική είναι η επιστήμη που σαν αντικείμενο μελέτης έχει την ορθή νόηση (τους νόμους των νοητικών διαδικασιών, τις αρχές εγκυρότητας των επιχειρημάτων, τις μεθόδους εξαγωγής συμπερασμάτων κ.λ.π
Ενώ σκέψη είναι η διαδικασία επεξεργασίας στο μυαλό μας διαφόρων δεδομένων. Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να εμπεριέχει διαφορετικές λογικές ανάλογα με τον σκεφτόμενο.
Η λογική πολλές φορές στηρίζεται στην παρατήρηση και μπορεί να προσφέρει κάποια μορφή προβλεπτικότητας. Πχ παρατηρώ πως ο ήλιος ανατέλλει κάθε πρωί μια συγκεκριμένη ώρα ανάλογα με την ημέρα του έτους και επίσης δύει μια συγκεκριμένη ώρα.
Η λογική σαν απόρροια αυτής της επανάληψης ορίζει ότι και αύριο θα γίνει το ίδιο (τουλάχιστον με μεγάλη πιθανότητα).
Η λογική που στηρίζεται όμως στην γνώση που προκύπτει από την επιστημονική προσέγγιση αυτής της παρατήρησης πάει πιο πέρα και είναι πιο ασφαλής. Παρέχει πιο αξιόπιστη προβλεπτικότητα και μπορεί να προβλέψει ή και να εξηγήσει τις αποκλίσεις από το καθιερωμένο.
Οι αποκλίσεις από το καθιερωμένο, ανάλογα με την πρόοδο της επιστήμης σχετικά με το αντικείμενο μελέτης, είναι εφικτό κάποιες φορές να προβλεφτούν. Ένα παράδειγμα στην σημερινή εποχή αποτελεί η έκλειψη του ήλιου. Το ίδιο φαινόμενο σε παλιότερες εποχές αποτελούσε κάτι παράλογο, και σε πολλούς πολιτισμούς θεωρούνταν σαν θαύμα ή οργή των Θεών. Το θαύμα ταυτίζεται με κάτι εκτός της λογικής, κάτι που καταρρίπτει, τους μέχρι της εποχής της εκτίμησης του, τους γνωστούς νόμους της φύσης. Σε κάποια μεταγενέστερη εποχή υπήρξε η δυνατότητα να διαπιστωθεί επιστημονικά γιατί ο ήλιος κρύβεται όταν γίνεται έκλειψη και τότε το παράλογο έγινε παράδοξο.
Για να μετατραπεί το παράλογο σε παράδοξο χρειάζεται μια πρώτη, λογική-επιστημονική, διαδικασία η οποία θα λύσει το αρχικό μυστήριο.
Μετά την διαδικασία αυτή, το παράλογο μετατρέπεται σε λογικό λαμβάνοντας στις πιθανότητες εμφανισής του την στατιστική τιμή που του ταιριάζει και που συνήθως είναι χαμηλή, ενώ η επιστήμη μπορεί κάποιες φορές να προβλέψει και το χρονικό διάστημα ή και τις συνθήκες εμφανισής του.
Παρόλα αυτά, όταν αναφερόμαστε στην έννοια της λογικής ή και του παραλόγου, συνήθως, συνειρμικά, σκεφτόμαστε το ανθρώπινο ον, καθώς έχουμε μια απροσδιόριστη πεποίθηση ότι ο άνθρωπος είναι ο πιο λαμπρός πρεσβευτής της σκέψης και της λογικής. Είναι όμως σωστός ο συνειρμός αυτός? Αν ανατρέξουμε στην ιστορία της ανθρωπότητας θα διαπιστώσουμε πως μεγάλοι πολιτισμοί στηρίχθηκαν άκμασαν ή και καταστράφηκαν εξαιτίας ή και με αφορμή ενός φιλοσοφικού συστήματος που πέρα από τις φιλοσοφικές του ιδιομορφίες και ιδέες, τις προσαρμοσμένες με τις εκάστοτε ανάγκες, εμπλουτίζονταν από παράλογα συστατικά στηριζόμενα σε αναφερόμενες παρατηρήσεις ή σε διαμορφούμενες από την ομάδα δημιουργών πεποιθήσεις( πχ. ο πολιτισμός των Μάγια είχε την πεποίθηση ότι οι ανθρωποθυσίες εξευμενίζουν τους Θεούς).
Και εδώ, στην ανθρώπινη ιστορία δημιουργείται ένα ακόμη παράδοξο. Δηλαδή, ότι υπάρχει μια λογική του παραλόγου που ίσως την καταλαβαίνουν λίγοι. Για να γίνει κατανοητό τι θέλω να πω, αναφέρω σύγχρονες απόψεις μελετητών που εκτιμούν πως η αιτία της καταστροφής του πολιτισμού των Μάγια ήταν μια πολέμαρχος γυναίκα η οποία κατάφερε να αποκτήσει μεγάλη εξουσία εκτοπίζοντας τους τότε Βασιλείς και εκπροσώπους των Θεών. Η πράξη της αυτή, χωρίς και η ίδια να το γνωρίζει ή να μπορεί να το προβλέψει και στα πλαίσια της αποτελεσματικής αμφισβήτησης της κοσμοθεωρίας που δομούσε τον πολιτισμό των Μάγια, οδήγησε μεταγενέστερα της εποχής της, στην δημιουργία πολεμάρχων με συνέπεια ένα ατέλειωτο εμφύλιο και με τάση ανεξαρτητοποίησης διαφόρων πόλεων της αυτοκρατορίας.
Επομένως η αρχική πίστη των Μάγια με τα καλά και τα κακά της στοιχεία, με τους παραλογισμούς της και όλες τις ιδιομορφίες που προέκυψαν αυτόματα σαν μια ανάγκη ή συνειδητά στο παρελθόν από μια ομάδα που ίσως ήθελε να καρπωθεί καλύτερη ποιότητα ζωής και έλεγχο της μάζας, είχε μια λογική όσον αφορά την χρησιμότητα της για την ακμή του πολιτισμού αυτού.
Βέβαια, η λογική αυτή δεν θα μπορούσε να σταθεί στην αρχαία Ελλάδα που η μόρφωση και η παιδεία ήταν σε υψηλά επίπεδα.
Επιπλέον, και μετά από αυτή την παρένθεση που έγινε και σαν συνέχεια στην αμφισβήτηση της συνειρμικής διαδικασίας που είδη αναφέρθηκε, έρχεται να προστεθεί το επιχείρημα ότι η λογική και η σκέψη δεν αποτελεί προνόμιο μόνο των ανθρώπων. Και τα ζώα έχουν μια ενστικτώδη, ας την ονομάσουμε, λογική που σχετίζεται με την επιβίωση τους, την προστασία των μικρών της οικογένειας κ.ο.κ
Θα ήταν παράληψη να μην αναφέρουμε πως και οι υπολογιστές έχουν την δυνατότητα σκέψης και εκτέλεσης λογικών διαδικασιών.
Παρόλα αυτά πολλά ερωτήματα μένουν αναπάντητα.
Όσον αφορά τους υπολογιστές, η σωματιδιακή φύση της σκέψης τους, και της εκτέλεσης των λογικών διαδικασιών είναι γνωστή και ταυτίζεται με τα ηλεκτρόνια και τους τρόπους που αυτά οδηγούνται μέσα από διάφορα κυκλώματα.
Ποσό γνωστή είναι όμως η μικροσωματιδιακή φύση της σκέψης στα έμβια όντα?
Στηρίζεται, άρα, αυτή στα γνωστά στοιχειώδη σωματίδια της ύλης και αν ναι, μήπως αφού αυτά είναι διάσπαρτα σε όλο το σύμπαν, αλληλεπιδρά μεταξύ τους με δυσδιάκριτα αποτελέσματα ?
Μήπως, αν το σενάριο αυτό ισχύει, το σύμπαν θα μπορούσε να θεωρηθεί πως έχει μια σκέψη και μια λογική από μόνο του, ασύλληπτη σε εμάς, αφού τα ίδια σωματίδια, που βρίσκονται σε πληθώρα σε όλη την δημιουργία, εκτός από την ύλη, αποτελούν την σωματιδιακή φύση της σκέψης και της λογικής (όπως υποθετικά έχουμε δεχθεί)?
Σύγχρονες προσεγγίσεις δέχονται πως η σκέψη οφείλεται στην ανταλλαγή ηλεκτροχημικών ερεθισμάτων μεταξύ κάποιων νευρώνων. Αν πράγματι είναι έτσι, τότε το αναφερόμενο μέχρι στιγμής σενάριο είναι αρκετά πιθανό.
Επειδή όμως αυτό, αν και πιο πιθανό, δεν είναι απολύτως σίγουρο θα πρέπει να διερωτηθούμε αν η φύση της σκέψης των έμβιων όντων δεν στηρίζεται στην γνωστή και ευρέως διαδεδομένη φύση της δημιουργίας της ύλης και των πεδίων.
Κατ’ επέκταση μήπως υπάρχει κάποιο σωματίδιο άγνωστο που η ανεύρεση του και η υπαρξή του απαιτεί την ύπαρξη έμβιου όντως. Θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε σκεψιόνιο κατά αντιστοιχία με το άγνωστο μέχρι στιγμής σωματίδιο που υποθέτουμε πως υπάρχει και που ευθύνεται για την βαρύτητα και ονομάζεται βαρυτόνιο και που η προυπόθεση της εκδηλωσής του απαιτεί την ύπαρξη ύλης. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, θα υπάρχει, άραγε, αλληλεπίδραση μεταξύ αυτού του σωματιδίου με τα άλλα σωματίδια και θα υπακούει στους νόμους της σύγχρονης φυσικής? Είναι γνωστό ότι προκειμένου να εναρμονισθεί η κβαντική φυσική με τους νόμους που διέπουν την βαρύτητα και αντίστροφα, η επιστημονική επιλογή ήταν η ανάπτυξη μιας πολύ περίπλοκης θεωρίας και εννοώ την θεωρία των χορδών και των υπερχορδών.
Αν ισχύει η δεύτερη υπόθεση που κάναμε δημιουργούνται και άλλα ερωτήματα.
Θα πρόκειται για είναι ένα άυλο σωματίδιο? Και αν ναι, θα υπάρχει κάποιο σωματίδιο που θα μπορούσε να δώσει ύλη, όπως το μποζόνιο του higgs έδωσε ύλη στα γνωστά σωματίδια? Θα ανήκει στην κατηγορία των φερμιονίων που είναι βασικά συστατικά της δημιουργίας της ύλης ή των μποζονίων που είναι φορείς δυνάμεων?
Δεν γνωρίζω πόσο σοβαρά είναι τα ερωτήματα αυτά που θέτω ούτε κατά πόσο ένας σοβαρός επιστήμονας θα μπορούσε να απαντήσει άμεσα κλείνοντας το θέμα.
Αν όμως έχουν κάποια θεωρητική βάση, τότε η επιστήμη έχει καθυστερήσει να ανοίξει αυτό το πεδίο το οποίο εκτιμώ πως είναι εξαιρετικά δύσκολο αλλά θα μπορούσε να δώσει μελλοντικά απαντήσεις για ένα σύμπαν σκεφτόμενο και με κάποια λογική, είτε εννοούμενη με την δομή ενός συμπαντικού υπολογιστή είτε με την μορφή ενός έμβιου όντος.
Η κατανόηση της σκέψης και της λογικής , αν υπάρχει, του σύμπαντος που ζούμε θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει την θέση του ανθρώπου εντός αυτού και τον σκοπό της υπαρξής του καθώς και να δώσει απαντήσεις για το μέλλον του σύμπαντος και των πολιτισμών του.


Δεν διάβασα HEGEL, όπως ήδη έχω δηλώσει πως σκεφτόμουν να κάνω, τελικά και γι αυτό βγήκε κάτι lite. Η αλήθεια είναι πως εδώ και λίγα χρόνια υπάρχουν κάποιες δειλές και σε πρωτόγονο στάδιο ερευνητικές προσπάθειες που προσεγγίζουν ως ένα βαθμό τα θέματα της συζήτησης μας. Το γνωστικό πεδίο απαιτεί την συνεργασία της Νευροφυσιολογίας με την σύγχρονη φυσική. Δεν ξέρω για τους φυσικούς τι ισχύει αλλά για τους γιατρούς δεν είμαι σίγουρος αν αποτελούν την καλύτερη ομάδα για συνεργασίες.

Η ΦΩΤΟ ΜΕ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑhttp://www.physics.ntua.gr/POPPHYS/articles/elpart.html

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΡΟΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΡΟΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ

Προφανώς, ο σκοπός της αναφοράς μου σε αυτά τα δύο θέματα δεν είναι να μάθουμε να λύνουμε διαφορικές εξισώσεις ούτε η σε βάθος μελέτη αυτών που άλλωστε δεν κατέχω.
Παρόλα αυτά θεωρώ υποχρέωση μου σε όσους έχετε διαβάσει τα προηγούμενα θέματά μου και ακόμη περισσότερο σε όσους έχετε δηλώσει ότι σας αρέσουν να κάνω μια σύντομη αναφορά στις μεθόδους, που αν και στηρίχτηκαν και στηρίζονται σε πεποιθήσεις ίσως και σε διαισθητικές ικανότητες αυτών που τις εφάρμοζαν και τις εφαρμόζουν, οδήγησαν στην περιθωριοποίηση των πεποιθήσεων και των πιστεύω και άνοιξαν το πεδίο της επιστημονικής προσέγγισης σε μεγάλα θέματα της σύγχρονης φυσικής και όχι μόνο.
Λογισμός είναι η μελέτη των αλλαγών και διαφορικός λογισμός είναι ο λογισμός που μελετά τα ποσοστά των αλλαγών.
Για παράδειγμα η αλλαγή στην θέση ενός σώματος ή σωματιδίου που κινείται με σταθερή ταχύτητα πιθανό δεν αποτελεί ένα μεγάλο πρόβλημα φυσικής (αν η απόσταση που θα διανύσει δεν είναι τεράστια). Τι γίνεται όμως αν το σώμα αυτό επιταχύνει επιβραδύνει και ξανά επιταχύνει? Πως θα μπορούσαμε να προβλέψουμε την θέση και την ταχύτητα του σε ένα συγκεκριμένο χρόνο t από την έναρξη της κινησής του?
Για την δημιουργία μιας τέτοιας συνάρτησης θα πρέπει να μελετηθεί η κίνηση του σώματος αυτού τμηματικά. Δηλαδή θα πρέπει να χωρίσουμε την κινησή του σε διαστήματα και προφανώς η πολυπλοκότητα αυξάνει.
Ο λογισμός έχει χρησιμοποιηθεί από την αρχαιότητα, και μεταξύ άλλων αναφέρεται εδώ το όνομα του Αρχιμήδη. Αυτός όμως που πραγματικά έδωσε μεγάλη ώθηση, αμφίδρομα, στον διαφορικό λογισμό και στην ερευνά του περί κινήσεως ουρανίων σωμάτων ήταν ο Ισαάκ Νεύτωνας.
Ο διαφορικός λογισμός μεθοδολογικά χρησιμοποιεί την παράγωγο μιας συνάρτησης που με την σειρά της κωδικοποιεί τον τρόπο που συμπεριφέρεται αυτή η συνάρτηση κοντά σε ένα σημείο ορισμού του συνόλου που ισχύει η συνάρτηση.
<< Για παράδειγμα, εάν η f είναι μία συνάρτηση που δέχετε χρόνο ως είσοδο και δίνει την θέση της μπάλας τη στιγμή εκείνη ως παράγωγο, τότε η παράγωγος της f είναι το πώς η θέση της μεταβάλλεται στον χρόνο, δηλαδή, είναι η ταχύτητα της μπάλας.>>(από wikipedia)
Ο απειροστικός λογισμός, επιπλέον, μπορεί να ασχοληθεί με πολύ μικρές ποσότητες, αντικείμενα ή αριθμούς, και βοηθάει με την συμπεριφορά των συναρτήσεων σε αυτό το επίπεδο, στην εξήγηση των συμπεριφορών στον κόσμο των απειροελαχίστων.
Να γιατί η σύγχρονη κβαντική φυσική, η θεωρία των χορδών και υπερχορδών στηρίχθηκαν στα μαθηματικά των διαφορικών εξισώσεων και του απειροστικού λογισμού με πολλές φορές παράδοξα αποτελέσματα όπως η προκύπτουσα ύλη με με μάζα m ίση με την τετραγωνική ρίζα της αρνητικής m ή το ονομαζόμενο ταχυόνιο που αν θυμάμαι καλά ήταν ο φόβος και ο τρόμος στην γνωστή τηλεοπτική σειρά star trek.
Σε ενα πεδίο που, ίσως, θα μπορούσε να προσφέρει ο διαφορικός λογισμός είναι και αυτό της τεχνητής νοημοσύνης.
Διαφορικές εξισώσεις θα μπορούσαν να παίρνουν σαν σταθερά, τιμές από καλώς ορισμένα σύνολα εξωτερικών συνθηκών και σαν μεταβλητή, συμπεριφορές από καλώς ορισμένα σύνολα συμπεριφορών. Τα καλώς ορισμένα σύνολα των συμπεριφορών θα αντιστοιχούν σε διάφορα ήδη προσωπικοτήτων και τα καλώς ορισμένα σύνολα εξωτερικών συνθηκών, σε πολιτισμικές, καθημερινές, απρόσμενες και ακραίες παρεκκλίσεις εξωτερικών συνθηκών.
Οι διαφορικές εξίσωσεις αυτού του είδους φαντάζομαι ότι θα είναι εξαιρετικά πολύπλοκες όσον αφορά την φύση τους όσο και την κωδικοποίηση- μοντελοποίηση των συνόλων τα οποία θα συσχετίζουν.
Παρόλα αυτά είναι γνωστό πως υπάρχουν ερευνητικά κέντρα που ασχολούνται με το θέμα αυτό και με πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Αν πράγματι η εξέλιξη στο μέλλον αποδείξει πως κάτι τέτοιο είναι εφικτό τότε θα πρέπει να αναρωτηθούμε για το πόσο ελεύθερο και αυθόρμητο ον είναι ο άνθρωπος, εφόσον διαμορφωθεί σε αυτόν η προσωπικότητα του.
Συγχρόνως, θα υπάρξουν πολλαπλά ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν σχετικά με τις διαφορές της ανθρώπινης από την τεχνητή νοημοσύνη

Η φιλική? Η εχθρική? Τέταρτη διάσταση

Φως! Τόσο προσιτό και τόσο απόκοσμο συγχρόνως. Σωματίδιο και κύμα ταυτόχρονα. Το πλησιάζεις και η ταχύτητα του είναι σταθερή ως προς εσένα. Απομακρύνεσαι και παραμένει σταθερή αντι να μειώνεται!
Χρόνος! Μια νοητική επινόηση ή ένα φυσικό μέγεθος? Παράξενος σαν το φως. Τι χρόνο έχει το φως? Αν μπορούσε να απαντήσει πιθανό να μην ήξερε τι σημαίνει χρόνος. Διότι απλά και πολύπλοκα στην ταχύτητα του φωτός ο χρόνος παγώνει. Δεν έχει νόημα.
Φως και χρόνος λοιπόν. Δύο μυστήρια που το ένα κάνει πιο κατανοητό, κατά κάποιο τρόπο, το άλλο εξαιτίας της ταχύτητας.
Ταχύτητα! Ποτέ δεν θα είχε αποκτήσει μια τόσο υπερβατική έννοια αν δεν βρισκόταν μια θεωρία που να αποδεικνύει ότι προσδιορίζει τον τρόπο με τον όποιον κινείται κάποιος στο χώρο και στο χρόνο. Και μάλιστα με μια σχέση αντιστρόφως ανάλογη. Όσο περισσότερο κινείστε στο χώρο τόσο λιγότερο στο χρόνο και αντίθετα.
Αν και ο χρόνος προέκυψε σαν μια νοητική επινόηση για την εξυπηρέτηση πολιτισμικών αναγκών, όπως αποδείχθηκε αργότερα, αποτελεί ένα φυσικό μέγεθος που θα υπήρχε ακόμη και αν δεν είχε επινοηθεί. Για να γίνει αυτό κατανοητό καλύτερα θα μπορούσε να αναφερθει το παράδειγμα της βαρύτητας η οποία ασυναίσθητα προϋπήρχε πριν την ανακαλύψη της, αλλά συνείδηση της ύπαρξης της, η ανθρωπότητα απέκτεισε σαν αποτέλεσμα, για μια πρώτη φορά, της συνειδητής και επιστημονικής παρατήρησης του Νεύτωνα μετά την πτώση του γνωστού μήλου ( το μήλο αυτό έγινε τόσο γνωστό όχι επειδή διέφερε από τα άλλα αλλά επειδή ο τρόπος παρατήρησης το έκανε να διαφέρει. Αυτό θυμίζει λίγο τις κβαντικές καταστάσεις και ιδιότητες και δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την κβαντική φύση της ανθρώπινης νόησης και το αν αυτή θα έχει διαφορές από ένα κβαντικό κομπιούτερ που πιστεύω πως σύντομα θα δημιουργηθεί).
Και μόλις τώρα μπορούμε να σταθούμε και να σκεφτούμε πως ότι έχουμε διαβάσει μέχρι στιγμής είναι μια ανάμνηση. Ακόμη και αυτό που διαβάζετε τώρα, στην τελεία που θα συναντήστε είναι μια ανάμνηση σαν συνέπεια μιας ύπουλης αόρατης και ίσως ασυνείδητης, για κάποιους υπό την μορφή fractal, κινησής μας στο χρόνο. ( Για το fractal ψάξτε στο wikipedia)
Αν σκεφτούμε ο καθένας, από την δική του πλευρά, την ζωή του σαν μια ταινία θα μπορούσε να αντιληφθεί πως η ελάχιστη χρονική στιγμή που θα μπορούσε να γίνει νοητικά αντιληπτή από τον ίδιο, χωρίς μεγάλη αυθαιρεσία, αντιστοιχεί σε ένα καρέ, σε μια φωτογραφία σαν τμήμα μιας σειράς φωτογραφιών, των οποίων οι προηγούμενες και οι επόμενες δημιουργούν μια ταινία.
Μια φωτογραφία προγενέστερη του εαυτού μας και μια ανάμνηση νοσταλγική μιας πρότερης κατάστασης δεν σημαίνει ότι μπορεί να σχετίζεται με αυτό που είμαστε τώρα και ως εκ τούτου η ίδια κατάσταση θα μπορούσε υπό αυτό το πρίσμα να μην εκτιμηθεί από εμάς με τον ίδιο τρόπο στο παρόν ή στο μέλλον.
Μια αιτία για να συμβαίνει αυτό είναι ο χρόνος και η δυνατότητα αλλαγών που μπορεί να συντελλεστούν σαν μια εξελικτική διαδικασία και επιτρεπόμενη εξαιτίας αυτού.
Ο χρόνος δεν είναι μια νοητική επινόηση είναι ένα φυσικό μέγεθος και αυτό έχει ήδη αποδειχθεί ( αν και η θεωρία Μ έχει μια πιο κβαντική προσέγγιση σε αυτό το θέμα δίνοντας σημασία μεγαλύτερη στην παρατήρηση και στις επιδράσεις που αυτή μπορεί να έχει). Είναι άσχετος από τις θεωρήσεις μας από τον τροπο που τον αισθάνεται ο καθένας και σχετίζεται με αυτό που έχει καθιερωθεί να λέγεται ως τέταρτη διάσταση.
Ο χρόνος κατά κάποιο τρόπο συνδέεται με το χώρο. Ενα μέγεθος που συνδέει αυτές τις δύο έννοιες είναι η ταχύτητα. Χωρίς την ταχύτητα δεν μπορούμε να κάνουμε ακριβείς προβλέψεις για το πως συνδέονται αυτές οι δύο έννοιες μεταξύ τους.
Όταν για παράδειγμα ξεκινάω από την Ιεράπετρα με το αυτοκινητό μου και κατευθύνομαι προς τον Αγιο Νικόλαο σε κάθε στιγμή της διαδρομής μπορώ να αποκτήσω μια αίσθηση για το αν βρίσκομαι πριν ή μετά από τα μισά της διαδρομής υπολογίζοντας πόσα χιλιόμετρα έχω διανύσει. Γνωρίζω βέβαια πως η απόστασή στο συνολό της είναι 40 χιλιόμετρα. Από την καθημερινή μου παρατήρηση γνωρίζω πως με την μέση ταχύτητα που οδηγώ σε καλές καιρικές συνθήκες θέλω περιπου 40 λεπτά για να την διανύσω.
Ετσι έχω δυο επιλογές για να καταλάβω που περίπου βρίσκομαι. Η μια είναι να βάλω στις ενδείξεις του αυτοκινήτου μου τον μετρητή χιλιομέτρων και η άλλη τον μετρητή χρόνου από την έναρξη της οδήγησης.
Αυτό βέβαια μπορεί να γίνει ποιο ακριβές για περιπτώσεις που η ταχύτητα είναι σταθερή και η απόσταση δεδομένη. Και όλα αυτά ισχύουν φυσικά για μικρές σχετικά ταχύτητες .
Αν υποθέσουμε πως μια μέρα αποφασίζω να μπω σε ένα όχημα που μπορεί να με οδηγήσει σε μια συγκεκριμμένη απόσταση με την ταχύτητα που πλησιάζει την ταχύτητα του φωτός, τότε τα πράγματα αλλάζουν λίγο για μένα αλλά και για σας που με παρατηρείτε. Και μάλλον προς οφελός μου αφού είναι γνωστό ότι ο χρόνος θα περνάει πιο αργά για μένα σε σχέση με εσάς. Σε αυτό το σημείο προκύπτει μια παραδοξότητα για την οποία μπήκα στον πειρασμό να ενοχλήσω ένα διακεκριμένο φυσικό για να μου την εξηγήσει. Και εννοώ πως αφού ο χρόνος θα περνάει πολύ πιο αργά για μένα από ότι για εσάς όσο προσεγγίζω την ταχύτητα του φωτός αυτό σημαίνει ότι εγώ θα κινούμε με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή του φωτός αφού η απόσταση είναι δεδομένη! Εκτός αν η διαστολή του χρόνου είναι τόσο μικρή(που δεν το νομίζω) ώστε να επιτρέπει σε αυτόν που κινείται με την ταχύτητα που πλησιάζει το φως να κινείται με μεγαλύτερη ταχύτητα από αυτή που αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής αλλά αυτό το επιπλέον της ταχύτητας να μην φτάνει για να δημιουργηθεί η άνω παραδοξότητα. Απάντηση δεν έλαβα αλλά ευτυχώς ανατρέχοντας στα παλιά μου βιβλία την βρήκα και θα σας την πω. Επίσης δεν κακιώνω με τον διακεκριμμένο φυσικό που δεν μου απάντησε αφού η ερώτηση δεν ήταν σοβαρή. Και δεν ήταν σοβαρή γιατί θα έπρεπε να γνωρίζω πως η διαστολή του χρόνου σαν απόρροια της υψηλής ταχύτητας συνοδεύεται από συστολή του χώρου για αυτόν που την υφίσταται και προς την κατεύθυνση της κίνησης . Αν τώρα υπάρξει η δυνατότητα να κινηθεί κάποιος με την ταχύτητα που έχει το φως τότε τα πράγματα πάλι αλλάζουν. Γιατί? Γιατί όπως καταλαβαίνω η έννοια της ταχύτητας χάνεται για αυτόν που θα καταφέρει αυτό το επίτευγμα. Και χάνεται γιατί δεν υπάρχει η έννοια του χρόνου. Ο χρόνος παγώνει. Ο άνθρωπος αυτός κινείται μόνο στο χώρο αλλά όχι στο χρόνο. Αν επιχειρούσε να πυροβολήσει με μια σφαίρα τον ένα κινητήρα του σκάφους του η σφαίρα θα έμενε στάσιμη γιατί δεν μπορεί να υπάρξει αλληλουχία γεγονότων αφού για αυτή χρειάζεται χρόνος.
Αυτή λοιπόν θα μπορούσε να είναι μια προσέγγιση στην τέταρτη διάσταση. Μιας κρυφής σε εμάς διάστασης , λόγο της μικρής μας ταχύτητας και του σχετικά ασθενούς βαρυτικού πεδίου ( δες τι πιθανό συνέβηκε στο πείρανα της φιλαδέλφειας), που όμως υπάρχει και ο πιο εύκολος τρόπος για να την συνειδητοποιήσουμε   και που είναι να καταλάβουμε πως αυτό που μόλις διαβάσαμε είναι μια ανάμνηση εξαιτίας της κινησής της τριδιάστατης υποστασής μας στο χρόνο . Επειδή κάποιους θα τους υποχρεώσω να το διαβάσουν, ανάλογα με το πόσο πολύ θα καταπιεστούν ή θα ευχαριστηθούν, θα αποφασίσουν και πόσο φιλική ή εχθρική θα είναι η τέταρτη διάσταση γιαυτούς, αφού η θα τους απαλλάξει ή θα τους χαλάσει μια όμορφη σειρά στιγμών στο χρόνο και εννοώ αυτών που χρειάστηκαν για την ανάγνωση του παρόντος .
Αυτό που έγραψα είναι αρκετά δύσκολο και δεν θεωρώ τον εαυτό μου αυθεντία. Δέχομαι διορθώσεις, αν υπάρχουν, σχόλια και απόψεις.
Σημασία σε αυτά τα θέματα έχει η αλήθεια και όχι ποιος πιστεύει πως είναι πιο έξυπνος από τον άλλο ή ποιος φοβάται να εκτεθεί .

Σωκράτης: ο φιλόσοφος που για χάρη της νομιμότητας επαίνεσε την αδικία και την ανηθικότητα

Σωκράτης: ο φιλόσοφος που ύψωσε τη νομιμότητα πάνω από την ηθική

Ο Σωκράτης θεωρείται ένας από τους κορυφαίους φιλοσόφους της αρχαιότητας και, με τον τρόπο του, παραμένει παρών και στη σύγχρονη εποχή. Η σκέψη του, αλλά κυρίως η στάση του απέναντι στην άδικη καταδίκη του, εξηγούν γιατί έγινε τόσο ελκυστικός στα εκάστοτε πολιτικά συστήματα της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Στο σχολείο, τουλάχιστον στη δική μας εποχή, η διδασκαλία του Σωκράτη σχεδόν μονοπώλησε το ενδιαφέρον, εις βάρος άλλων φιλοσόφων όπως ο Δημόκριτος, ο Εμπεδοκλής ή ο Αριστοτέλης. Έτσι, μάθαμε τα ονόματα τους, αλλά όχι τη σκέψη τους. Κι όμως, οι θεωρίες τους μόνο υποδεέστερες δεν ήταν.

Είναι γνωστό πως ο Σωκράτης καταδικάστηκε σε θάνατο από μια δημοκρατία που συχνά απείχε από την ίδια της την ιδέα: δίκαιη, ηθική, ανεκτική. Την ίδια εποχή εξορίστηκαν ή καταδιώχθηκαν και άλλες σπουδαίες προσωπικότητες, όπως ο Αριστείδης.

Ο Σωκράτης είχε την ευκαιρία να δραπετεύσει. Δεν το έκανε. Επέλεξε να παραμείνει και να αποδεχθεί την ποινή του, θέλοντας ίσως να δείξει ότι η υπακοή στους νόμους –δίκαιους ή άδικους– είναι απαραίτητη για την επιβίωση της κοινωνίας και της πολιτείας.

Με αυτήν τη στάση, όμως, έθεσε τη νομιμότητα πάνω από την ηθική και τη δικαιοσύνη. Έδωσε έτσι ένα επικίνδυνο μήνυμα: ότι ακόμα και άδικοι νόμοι πρέπει να εφαρμόζονται αδιαμαρτύρητα. Το αποτέλεσμα; Η νομιμότητα, αποκομμένη από την ηθική, μπορεί να γίνει όργανο καταπίεσης αντί για θεμέλιο δικαιοσύνης.

Η ίδια η ιστορία της Αθήνας μετά τον Σωκράτη δείχνει πως η τυφλή υποταγή σε ανήθικους νόμους οδηγεί τελικά στη διάλυση μιας κοινωνίας.

Φυσικά, το αντίθετο άκρο είναι επίσης προβληματικό: αν ο καθένας αποφάσιζε να υπακούει μόνο στους νόμους που του αρέσουν, θα επικρατούσε χάος. Εδώ βρίσκεται το πραγματικό δίλημμα. Η διαφορά, όμως, είναι πως ο Σωκράτης δεν ήταν «ο καθένας». Η φιλοσοφία του είχε βαρύτητα και θα μπορούσε να αποτελέσει ένα φωτεινό παράδειγμα αντίστασης σε άδικη εξουσία, εφόσον η στάση του παρέμενε προσηλωμένη στην ηθική και όχι στην παθητικότητα.

Η στάση του Σωκράτη χρησιμοποιήθηκε –και συνεχίζει να χρησιμοποιείται– από πολιτικά συστήματα που επιθυμούν πολίτες υπάκουους και παθητικούς. Έτσι, ενώ ο ίδιος δεν υπήρξε διαφθορέας νέων, όπως κατηγορήθηκε, με την παθητική του αποδοχή έγινε, χωρίς να το θέλει, διαφθορέας πολιτών.

Ο προβληματισμός παραμένει επίκαιρος:

• Τι είναι σημαντικότερο για μια κοινωνία; Η τυφλή υπακοή στον νόμο ή η υπακοή στην ηθική και στη δικαιοσύνη;
• Και πώς μπορούμε να διακρίνουμε αν η άρνηση ενός πολίτη να υπακούσει είναι πράξη αρετής ή πράξη συμφέροντος.

Ο Σωκράτης παραμένει συμπαθής και εμβληματικός. Όμως η χρήση της στάσης του από την εξουσία δείχνει πόσο εύκολα μια φιλοσοφική επιλογή μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο πολιτικής χειραγώγησης. Το δίδαγμα ίσως να είναι πως κάθε πολίτης οφείλει να βάζει πάνω από όλα την ηθική και τη δικαιοσύνη, ακόμη και αν αυτό σημαίνει να αμφισβητήσει τη νομιμότητα.

 

Επιστημονική προσέγγιση στην 6η αίσθηση

Επιστημονική προσέγγιση στην 6η αίσθηση

Ως 6η αίσθηση θα μπορούσε να ορισθεί  η δυνατότητα ενός ανθρώπου να λάβει πληροφορίες με τρόπο διαφορετικό από τις συνηθισμένες αισθήσεις.
Από την αρχαιότητα και σε διάφορους πολιτισμούς υπάρχουν πεποιθήσεις για την ύπαρξη μιας τέτοιας λειτουργίας στον άνθρωπο.
Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες για να αποδειχθεί αυτό επιστημονικά.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται το πείραμα στο οποίο ένας άνθρωπος με βλάβη στον  οπτικό φλοιό του εγκεφάλου αλλά με λειτουργικό το αισθητήριο όργανο της όρασης, τοποθετήθηκε μπρος σε ένα προβολέα εικόνων.
Η αλλαγή της έκφρασης του, ήταν εύστοχη και ανταποκρίνονταν σωστά ανάλογα με το θέμα των εικόνων που του παρουσιάζονταν.
Έχει γίνει αποδεκτό  πως υπάρχουν και άλλες οπτικές οδοί στον εγκέφαλο οι οποίες δεν δίνουν την δυνατότητα να βλέπεις, αλλά να αισθάνεσαι αυτό που βλέπεις ή σε σχέση με αυτό που βλέπεις.
Όμως με αυτό τον τρόπο  δεν αποδεικνύεται  η ύπαρξη της 6ης αίσθησης αφού  η προσλαμβανόμενη πληροφορία χρησιμοποιεί αισθητήριο όργανο.
Σε άλλο πείραμα, σε δυο δωμάτια βρισκόμενα σε απόσταση μεταξύ τους και απομονωμένα από το μαγνητικό πεδίο της γης τοποθετήθηκαν δυο άνθρωποι. Τα δωμάτια ήταν, επίσης, πλήρως απομονωμένα από θορύβους και σκοτεινά. Στο κεφάλι των δυο ανθρώπων τοποθετήθηκε  από ένα ειδικό στεφάνι, στον καθένα, ικανό να  δημιουργεί  πανομοιότυπο μαγνητικό πεδίο και υπήρχε συνεχής καταγραφή των ηλεκτρικών κυμάτων του κάθε εγκεφάλου. Το πείραμα συνεχίστηκε με την τυχαία  επιλογή  του ενός δωματίου στο οποίο άρχισε να αναβοσβήνει ένα φως. Αυτό  δημιουργούσε μια συγκεκριμένη αντίδραση  στον εγκέφαλό του ανθρώπου που βρισκόταν εντός αυτού όπως αυτή  καταγράφηκε, με ειδικά όργανα, σαν αλλαγή των κυμάτων που εξέπεμπε.
Την ίδια στιγμή, ανάλογη αντίδραση παρατηρήθηκε  και στο άτομο του άλλου δωματίου.
Όταν αυτό το άτομο, στο τέλος του πειράματος,  ρωτήθηκε αν αισθάνθηκε κάτι, απάντησε ότι αισθάνθηκε κάποιες λάμψεις, παρά το γεγονός ότι στο δικό του δωμάτιό δεν αναβόσβησε κάποια φωτεινή πηγή.
Τελικά το πείραμα αυτό πλησιάζει περισσότερο στο να αποδείξει ότι υπάρχει 6η αίσθηση και ότι πιθανόν σχετίζεται με το μαγνητικό πεδίο και τον τρόπο που αυτό αλληλεπιδρά με τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Ίσως,  με ανάλογο τρόπο να εξηγείται και το πως τα ζώα ξέρουν ενστικτωδώς που και πότε θα μετακινηθούν και καταφέρνουν να το κάνουν συντονισμένα. Σε αυτή την περίπτωση κάποιος ρόλος αναγνωρίζεται στο μαγνητικό πεδίο της γης.
Ανάλογα ευρήματα προκύπτουν και από  παρατηρήσεις άλλων πειραμάτων από τις οποίες διαπιστώνεται  ότι πολλές φορές ένας άνθρωπος είναι σε θέση να αισθάνεται το έντονο βλέμμα  κάποιου άλλου που βρίσκεται πίσω του.
Οι προεκτάσεις αυτών των απόψεων επεκτάθηκαν σε πειράματα ανίχνευσης δραστηριότητας συνείδησης  σε παγκόσμιο επίπεδο και οδήγησαν σε ένα πρόγραμμα, επιστημονικό, που χρησιμοποιεί κατάλληλα όργανα μετρήσεων σε διάφορες περιοχές της γης και σχετίζεται με αυτό που λέγεται οικουμενική συνείδηση (Global Consciousness Project). Οι καταγραφές απέδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές από την συνήθη δραστηριότητα σε περιόδους πριν την αναγγελία σημαντικών γεγονότων με αποκορύφωμα αυτό της 11ης Σεπτεμβρίου. Τέλος, τα  τελευταία χρόνια υπάρχουν  απόψεις,  στηριζόμενες στις κβαντικές αρχές, σχετικά με το  προαίσθημα που σχετίζεται με την γνώση του τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον.
Στηρίζονται  σε μια πιθανή θεωρία ότι η αντιύλη μας, σαν καθρέφτης του εαυτού μας, κινείται αντίθετα από εμάς στον χρόνο, εισάγοντας νέα πεδία έρευνας για την ροή του χρόνου και φυσικά πολλές πιθανές επιστημονικές ανατροπές.
Έτσι, μπορεί μελλοντικά να ανατραπούν θεωρίες που σχετίζονται με τον χρόνο και αυτό που θεωρούμε μέλλον μπορεί να αποτελεί το παρελθόν της αντιυλικής μας ύπαρξης.
Σαν συμπέρασμα θα μπορούσε να καταχωρηθεί το γεγονός ότι οι σύγχρονες επιστημονικές έρευνες οδηγούν σε αλλαγές του τρόπου σκέψης  για την μέχρι τώρα γνωστή πραγματικότητα η οποία σχετίζεται και με τις απόψεις που επικρατούν σχετικά με τις ανθρώπινες αισθήσεις και λειτουργίες του εγκεφάλου.

Η πραγματικότητα. Ποια πραγματηκότητα?

Η σχετικότητα της πραγματικότητας

Ποια είναι η πραγματικότητα;

Ο Bertrand Russell, αν και θεωρητικός φιλόσοφος, προσπάθησε να προσεγγίσει και την πρακτική πλευρά της φιλοσοφίας. Υποστήριξε ότι η πραγματικότητα δεν γίνεται αντιληπτή από τον άνθρωπο με τρόπο απολύτως αντικειμενικό, γιατί η αντίληψη είναι πάντοτε μια νοητική διεργασία και αποτύπωση. Με χαροποίησε ιδιαίτερα να βρω σε έναν τόσο καταξιωμένο στοχαστή σκέψεις που είχα κι εγώ: η εικόνα που σχηματίζουμε για τον κόσμο είναι τελικά ένα δημιούργημα του νου μας.

Έτσι, η «πραγματικότητα» μιας καρέκλας, για παράδειγμα, υπάρχει μέσα στο μυαλό μας. Αν κάποια εξωγήινη νοημοσύνη είχε διαφορετική εγκεφαλική δομή, θα αντιλαμβανόταν την ίδια καρέκλα διαφορετικά. Παρ’ όλα αυτά, αν τόσο ο άνθρωπος όσο και ο εξωγήινος μπορούν να προβλέπουν και να χρησιμοποιούν με συνέπεια το ίδιο αντικείμενο (π.χ. να καθίσουν πάνω του), τότε καθένας διαθέτει ένα λειτουργικό μοντέλο της καρέκλας – ανεξάρτητο από την «αντικειμενική» της σύσταση, που αποτελείται από απροσδιόριστο αριθμό ατόμων, πυρήνων και quark.

Ένα παρόμοιο παράδειγμα έδωσε και ο Stephen Hawking. Μίλησε για το χρυσόψαρο μέσα στη γυάλα, θέλοντας να παραλληλίσει την ανθρωπότητα με τη «γυάλα» της Γης. Το χρυσόψαρο βλέπει τον εξωτερικό κόσμο μέσα από το καμπύλο γυαλί. Ενώ ο παρατηρητής έξω από τη γυάλα βλέπει την κίνηση ενός σώματος σε ευθεία γραμμή, το χρυσόψαρο την αντιλαμβάνεται ελλειπτική λόγω της διάθλασης. Ωστόσο και οι δύο μπορούν να δημιουργήσουν μαθηματικά μοντέλα που να προβλέπουν με συνέπεια την κίνηση, ο καθένας από τη δική του θέση.

Η υπέρβαση για το χρυσόψαρο θα ήταν να καταλάβει ότι η ελλειπτική τροχιά που βλέπει δεν είναι η πραγματική. Αν προσπαθούσε να στείλει ένα τηλεκατευθυνόμενο αεροπλανάκι εκτός της γυάλας, χρησιμοποιώντας το δικό του μοντέλο παρατήρησης, δεν θα έφτανε ποτέ εκεί που θα ήθελε. Θα έπρεπε να εφαρμόσει το μοντέλο του εξωτερικού κόσμου. Κάπως έτσι και η ανθρωπότητα, με πρωτοπόρο τον Αϊνστάιν, χρειάστηκε να αναθεωρήσει τα δικά της μοντέλα για να καταφέρει να στείλει επανδρωμένη αποστολή στο φεγγάρι.

Το παράδειγμα δείχνει τη σχετικότητα της πραγματικότητας που μας περιβάλλει. Ένα μαθηματικό μοντέλο που βασίζεται στην παρατήρηση δεν είναι κατ’ ανάγκη «αντικειμενικό», γιατί μπορεί να είναι υποπερίπτωση μιας ευρύτερης πραγματικότητας. Αυτό ακριβώς οδηγεί την επιστήμη στην αναζήτηση μιας θεωρίας που θα ενοποιεί όλους τους νόμους του σύμπαντος.

Αλλά ακόμη κι ο «εξωτερικός» παρατηρητής της γυάλας –δηλαδή εμείς– δεν είναι βέβαιο ότι κατέχει την απόλυτη πραγματικότητα. Όπως έδειξε η ανακάλυψη των quark, η επιστήμη έγινε πιο δεκτική στο να παραδέχεται οντότητες που δεν παρατηρούνται άμεσα αλλά προβλέπονται μαθηματικά. Πώς λοιπόν να είναι σίγουρος κανείς ότι ακόμη και η πιο ολοκληρωμένη θεωρία δεν είναι απλώς οι κανόνες ενός παιχνιδιού που παίζεται σε ένα βιολογικό ή κβαντικό «κομπιούτερ» ενός Δημιουργού;

Σύμφωνα με τον Hawking, η απάντηση είναι και «ναι» και «όχι». Αν ο Δημιουργός δεν παρεμβαίνει στα μαθηματικά μοντέλα που καθορίζουν την εξέλιξη του σύμπαντος, τότε δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι κατέχουμε την απόλυτη πραγματικότητα. Αν, αντίθετα, παρεμβαίνει, αυτό θα φανεί ως ανεξήγητη παρέκκλιση από κάποιον νόμο του σύμπαντος – κάτι σαν θαύμα. Και τότε ο παρατηρητής θα αναγκαστεί να σκεφτεί ότι η πραγματικότητά του ίσως αποτελεί μέρος ενός παιχνιδιού του Δημιουργού, ο οποίος μπορεί κατά το δοκούν να αλλάζει τους κανόνες.

Είναι το τίποτα κάτι?

Με αφορμή ένα πρόσφατο email από ένα από τους πιο καλούς μου φίλους στο οποίο με έκπληξη αναφέροταν η γλώσσα στην οποία ο Νεύτωνας έγραφε τις σημειώσεις του και που ήταν η Αρχαία Ελληνική θα ήθελα να γράψω τα ακόλουθα γιατί, με βάση την σχετικότητα στην αντίληψη των γεγονότων, η έκπληξη μπορεί να μην είναι αυτή αλλά αυτό που ακολουθεί και που εν μέρη εξηγεί γιατί ο Νεύτωνας έγραφε στα αρχαία ελληνικά.
Πολλά χρόνια πριν, τότε που πίστευα πως η γνώση δίνει αξία στον άνθρωπο, μεταξύ πολλών άλλων είχα διαβάσει και τον Φιλόσοφο των Φιλοσόφων, κατά την τότε δική μου άποψη. Τον Αριστοτέλη. Από την αρχαιότητα φαίνεται πως ο Αριστοτέλης είχε ασχοληθεί με την φύση του κενού και κατά πόσο αυτό θα πρέπει να θεωρείται ένα τίποτα.
Αργότερα έρχεται ο Νεύτωνας και σχηματίζει κάποια θεωρία πάνω στον ίδιο προβληματισμό.
Και σήμερα έρχεται η σύγχρονη επιστήμη να ασχοληθεί με το κατά πόσο το κενό,(ο χώρος που καταλαμβάνει ένα σωματίδιο) είναι ένα τίποτα.
Αυτό είναι δύσκολο να κατανοηθεί και θα μπορούσε να συγκριθεί με μια απορία που σε μια συζήτηση είχα εκφράσει πριν 6 χρόνια περίπου, όταν ήμουν στην ΜΤΝ του Αγίου Νικολάου.
Είχα διερωτηθεί τότε τι να είναι το σκοτάδι. Και μια συνάδελφος πολύ ελαφρά και γελώντας μου απάντησε <<μα η έλλειψη του φωτός>>.
Ανταπάντησα πως μπορεί να είναι και έτσι αλλά σε κάθε περίπτωση το φως έχει μια φύση λίγο πολύ γνωστή. Θα έπρεπε να έχει και το σκοτάδι, μόνο που είναι άγνωστη.
Δεν καταλαβαίνω τι εννοείς μου απάντησε η συνάδελφος. Και ανταπάντησα.
Κάντο ανάποδα. Γιατί το φως να μην είναι η απουσία του σκότους?
Φυσικά, η συζήτηση δεν είχε νόημα να συνεχισθεί. Πριν από δυο χρόνια περίπου άκουσα κάτι για την σκοτεινή ενέργεια και τότε κατάλαβα αισθανόμενος και μια εσωτερική ανακούφιση πως πράγματι η ερώτηση που είχα κάνει υπήρχε στην επιστημονική κοινότητα και μάλλον τείνει να απαντηθεί τα τελευταία χρόνια.
Έτσι λοιπόν και για το κενό. Ο Αριστοτέλης είχε πονοκεφαλιάσει αρκετά για να βρει μια άκρη.
Θα μου πείτε βέβαια πως ξέρετε από τι αποτελείται ο χώρος που καταλαμβάνουμε.
Δηλαδή από αραιά σωματίδια. Φυσικά δεν εννοώ αυτό όμως. Φανταστείται το πιο μικρό σωματίδιο που υπάρχει. Ο χώρος που καταλαμβάνει δεν μπορεί να είναι από πιο μικρά και αραιά σωματίδια. Είναι κάτι άλλο.
Και δεν μπορεί να είναι το τίποτα διότι αφενός μέν όταν κάτι γίνεται αντιληπτό από μια ομάδα ανθρώπων ακόμη και σαν τίποτα είναι κάτι γιατί θα έχει μια φυσική υπόσταση.
Επιπλέον αυτό το τίποτα μεταφράζεται και σε μια άλλη δύναμη του σύμπαντος άρα είναι κάτι.
Πιστεύεται σήμερα, πως αυτή η δύναμη μονώνει κάποιες γνωστές συμπαντικές δυνάμεις για να μην εκδηλωθούν με τρόπο καταστροφικό.
Για να καταλάβουμε πως το τίποτα γίνεται κάτι γεμίστε ένα μπουκάλι με κενό. Τότε θα συνθλιβεί. Θα μου πείτε πως αυτό οφείλεται σε διαφορά πίεσης. Φυσικά, αλλά χρειάζεται η φύση του κενού για να εκδηλωθεί.
Και ποιος μας λέει πως αν το κενό ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό που υπάρχει στο σύμπαν δεν θα μπορούσε να απορροφήσει τις δυνάμεις που το κρατούν δομημένο και να καταργήσει κάποιες από αυτές.
Η φύση του κενού ερευνάται και είδη υπάρχουν απόψεις πως με αυτό λύνεται η δημιουργία του σύμπαντος αφού το σύμπαν και εφόσον εν αρχή δεν υπήρχε τίποτα δημιουργήθηκε από το τίποτα! Μα αν το τίποτα είναι ήδη κάτι τότε προ της δημιουργίας προυπήρχε το Κάτι. Ας πούμε ένα προσύμπαν.
Πιστεύεται ακόμη πως εμείς ζούμε στο κενό σαν μια <<εντελεχειακή>>, άγνωστης προς εμάς, κατάστασης που μπορεί να έχει ολέθρια αποτελέσματα στο μέλλον.
Αναφέρεται το παράδειγμα με τα ψάρια που κολυμπούν και αντιλαμβάνονται το νερό σαν κενό χώρο .
Τι θα γίνει όμως αν αυτός ο κενός χώρος παγώσει ή βράσει εξαιτίας κάποιων συνθηκών?
Δεν γνωρίζω αν ο Αριστοτέλης είχε κάνει τόσες προεκτάσεις εκείνη την εποχή.
Σίγουρα όμως τον απασχόλησε έντονα το θέμα χιλιάδες χρόνια πριν την κβαντική μηχανική με βάση την οποία μπορούν να διατυπωθούν ερωτήματα σχετικά και που ίσως και να απαντηθούν.




Υποσημείωση: Αν και για τα δεδομένα της αρχαιότητας ο Αριστοτέλης ήταν ένας μεγάλος φιλόσοφος με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα αναγνωρίζονται άλλοι Φιλόσοφοι ως σπουδαιότεροι και πάντα  υπό το πρίσμα της μεγαλύτερης συνέπειας των θεωριών τους με τις επιστημονικές απόψεις της σύγχρονης εποχής. Παράδειγμα, ο Δημόκριτος. Υπό την έννοια αυτή ο Αριστοτέλης δεν αντιπροσωπεύει για μένα αυτό που αντιπροσώπευε στο παρελθόν.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ ΤΟΥ ΗΣΙΟΔΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΥΛΗ

O Ησίοδος παραδέχεται πως τρεις ήταν οι πρωταρχικές δυνάμεις του σύμπαντος. Το Χάος η Γαία και ο Έρως. Παρόλο που δέχεται μια τριαδική υπόσταση στην αρχική δύναμη, την δημιουργία του Σύμπαντος την αποδίδει αποκλειστικά στην Γαία. Αυτή γέννησε τον Ουρανό ο οποίος μετά πάλεψε με τον Κρόνο και νικήθηκε από αυτόν.
Οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις σχετικά με την δημιουργία του σύμπαντος παραδέχονται πως, στην αρχική του μορφή, το σύμπαν ήταν χωρίς μάζα (άυλο?). Όλοι θα έχετε ακούσει πως ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος του των τελευταίων ετών στο πεδίο της φυσικής ήταν να εξηγηθεί το πώς τα αρχικά σωματίδια απόκτησαν μάζα. Αυτό το πρόβλημα λύθηκε εν’ μέρη με την αποδοχή ενός θεωρητικού μοντέλου που περιγράφει το πεδίο του Ηigs και αποτελεί μια αιτία για την οποία δημιουργήθηκαν οι επιταχυντές.
Μετά την μεγάλη έκρηξη υπήρξαν σωματίδια αντιύλης και ύλης. Αυτά άρχισαν να πολεμούν μεταξύ τους και να αλληλοεξουδετερώνονται . Επρόκειτο για ένα πόλεμο τεραστίων διαστάσεων. Για κάθε 1 δις σωματίδια αντιύλης υπήρχαν 1 δις και 1 σωματίδιο ύλης. Αν και η διαφορά φαίνεται μικρή, σε τόσο μεγάλο πλήθος σωματιδίων ήταν αρκετό με την οριακή επικράτηση των σωματιδίων της ύλης να διαμορφωθεί το σύμπαν όπως το ξέρουμε, δηλαδή από ύλη.
Αν ο Ησίοδος τα ήξερε όλα αυτά και δεν μπορούσε να τα περιγράψει με την σύγχρονη ορολογία δεν το ξέρω. Δεν ξέρω αν με τον Ουρανό εννοούσε την αντιύλη και τον Κρόνο την ύλη.
Δεν ξέρω επίσης αν αυτό που κάνω είναι ένας τυχαίος ή ίσως και τραβηγμένος σε φαντασία συνειρμός.
Επίσης δεν γνωρίζω τόσο καλά θεωρητική φυσική για να μπορέσω να διαπιστώσω αν η συνέχεια της ιστορίας του Ησίοδου θα μπορούσε να παραμείνει συνεπής σε ανάλογους συνειρμούς .
Γιατί ως γνωστό η σοβαρή ένδειξη μιας υπόθεσης προκύπτει από την συνέπεια αυτής από την αρχή έως το τέλος.
Παρόλα αυτά έκανα ένα συνειρμό και ήθελα να τον μοιραστώ μαζί σας χωρίς την επιστημονική αυστηρότητα που θα άρμοζε σε άλλες περιπτώσεις.